تهدید سازندگان «نازا» در حاشیه نمایش فیلم

یووال آبراهام و راشل سزور، سازندگان مستند «نازا»، در نخستین نمایش آمریکای شمالی این فیلم در جشنواره فیلم نیویورک، در واکنش به تهدیدهای مقامهای اسرائیلی از یافتههای مستند خود درباره عملیات نظامی اسرائیل در غزه دفاع کردند.
به گزارش میز هنری به نقل از گاردین، یووال آبراهام و راشل سزور، کارگردانان مستند «نازا»، در نخستین نمایش آمریکای شمالی این فیلم در جشنواره فیلم نیویورک، در واکنش به تهدیدهای مقامهای اسرائیلی از یافتههای مستند خود درباره عملیات نظامی اسرائیل در غزه دفاع کردند.
این مستند ۸۰ دقیقهای که توسط گاردین تولید شده، بر شهادت ۲۴ سرباز و افسر اطلاعاتی اسرائیلی استوار است که هویتشان در فیلم فاش نمیشود. این افراد درباره نحوه نظارت و عملیات کشتار از راه دور غیرنظامیان فلسطینی در غزه و سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی برای شناسایی اهداف نظامی صحبت میکنند. به گفته سازندگان، عنوان «نازا» از یک اصطلاح اختصاری مورد استفاده در ساختار اطلاعاتی اسرائیل گرفته شده که به تعداد غیرنظامیانی اشاره دارد که انتظار میرود در یک حمله هوایی کشته شوند.
فیلم به صورت مخفیانه و عمدتاً شبها روی پشتبامهای تلآویو فیلمبرداری شده و بر مجموعهای از گزارشهای تحقیقی منتشرشده بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ در گاردین، مجله «+۹۷۲» و رسانه عبریزبان «لوکال کال» تکیه دارد. «نازا» اوایل ماه جاری میلادی نخستین نمایش جهانی خود را در جشنواره فیلم ونیز تجربه کرد و پس از دریافت تشویق ایستاده ۲۵ دقیقهای، جایزه ویژه هیئت داوران این جشنواره را نیز به دست آورد.
راشل سزور در نشست پرسش و پاسخ پس از نمایش فیلم در نیویورک گفت که ساختارهای مورد اشاره در مستند از سوی دولت اسرائیل پنهان نگه داشته میشوند و حتی برای افکار عمومی این کشور نیز بهطور کامل قابل دسترسی نیستند. یووال آبراهام نیز گفت که آنچه فیلم درباره آن صحبت میکند، به گفته او، همچنان ادامه دارد و بخشی از آن با حمایت و تأمین مالی آمریکا مرتبط است.
سازندگان «نازا» در هفتههای اخیر با واکنشهای تند مقامهای اسرائیلی و تهدیدهایی علیه خود روبهرو شدهاند. بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، پیشتر از پیگیری طرحی برای سلب تابعیت آبراهام و سزور سخن گفته بود و در اظهاراتی، فیلم را به شلیک موشکهای بالستیک به سوی اسرائیل تشبیه کرد. آبراهام در نشست نیویورک این نوع توصیف را «جرمانگاری روزنامهنگاری» و فعالیتهای تحقیقی دانست.
میکی زوهر، وزیر فرهنگ اسرائیل، نیز خواستار لغو تابعیت این دو فیلمساز شده و آنها را به «خیانت علیه کشور» متهم کرده است. ایال زمیر، رئیس ستاد ارتش اسرائیل، نیز گفته است که ارتش اسرائیل اجازه نخواهد داد سربازان این کشور از طریق آنچه او «دروغ و تهمت» خوانده، هدف قرار گیرند و از همه ابزارهای در اختیار خود علیه فیلم استفاده خواهد کرد.
در همین حال، برخی فعالان راستگرا در اسرائیل خواستار برخورد خشونتآمیز با این دو فیلمساز شدهاند. پیشتر نیز گروهی از معترضان مقابل خانه والدین سزور تجمع کرده و یکی از معترضان خواستار مجازات اعدام برای آنچه «خائنان» خوانده بود، شده است.
در مقابل، بیش از ۱۵۰۰ فعال و متخصص صنعت سینمای اسرائیل، ۴۳ سازمان حقوق بشری این کشور، مدیران جشنوارههای بینالمللی و چندین سازمان بینالمللی مدافع آزادی مطبوعات از آبراهام و سزور حمایت کردهاند.
آبراهام همچنین در پاسخ به معترضانی که در بیرون سالن نمایش به حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ اشاره میکردند، گفت این حملات در فیلم نیز مطرح شده و کشتار غیرنظامیان اسرائیلی را غیرقابل توجیه دانست؛ با این حال تأکید کرد که این حملات نمیتواند به گفته او، کشتار غیرنظامیان فلسطینی در غزه را توجیه کند.
نمایش فیلم در نیویورک یک روز پس از سخنرانی نتانیاهو در مجمع عمومی سازمان ملل برگزار شد؛ سخنرانیای که در آن نخستوزیر اسرائیل از عملکرد نظامی کشورش در غزه دفاع کرد و ادعاهای مربوط به نسلکشی را رد کرد. در مقابل، سازمان ملل و برخی نهادهای بینالمللی درباره وضعیت غزه و اقدامات اسرائیل مواضع و ارزیابیهای متفاوتی مطرح کردهاند.
«نازا» قرار است در قالب اکران سینمایی در ۵۵ کشور عرضه شود و پس از پایان اکران، در ماه نوامبر به صورت رایگان در وبسایت گاردین در دسترس مخاطبان سراسر جهان قرار گیرد. اکران آمریکای شمالی فیلم در جشنواره فیلم نیویورک انجام شده و نمایش عمومی آن در سینماهای آمریکا از ۳۰ سپتامبر آغاز میشود.