
در قسمت دوم «آنسوی دیوارها»، هادی عسکری، نویسنده و کارگردان تئاتر از شاهینشهر، در گفتوگوی اختصاصی با میز هنری، از تأثیر تخریب فضاهای فرهنگی بر فعالیت هنرمندان و تجربه تمرین در شرایط کمبود سالنهای مناسب گفت.
به گزارش میز هنری، تخریب فضاهای فرهنگی علاوه بر آسیب به زیرساختهای هنری، فعالیت گروههای نمایشی و دسترسی شهروندان به رویدادهای فرهنگی را تحت تأثیر قرار میدهد. در شاهینشهر نیز تخریب تالار شیخ بهایی و محدودیت سالنهای موجود، مشکلاتی را برای تمرین و اجرای آثار نمایشی ایجاد کرده است.
فضاهای فرهنگی؛ بخشی از هویت شهری
عسکری با تأکید بر اهمیت فضاهای فرهنگی در زندگی شهروندان، گفت: این مکانها صرفاً ساختمانهایی برای برگزاری برنامههای هنری نیستند، بلکه در شکلگیری حافظه جمعی، هویت شهری و پیوند میان شهروندان نقش دارند. از دست رفتن سالنهای نمایش نیز میتواند فعالیت هنرمندان و ارتباط آنها با مخاطبان را با مشکل مواجه کند.
تمرین در خانه؛ پیامد کمبود سالن
عسکری با اشاره به وضعیت گروه نمایشی خود در شاهینشهر، گفت: برای آمادهسازی اثری که قرار است در جشنواره پیشرو اجرا شود، ناچار شدهایم تمرینها را در خانه انجام دهیم و برای ایجاد فضای مناسب، بخشی از وسایل منزل را جابهجا کنیم.
وی افزود: با توجه به آسیب دیدن و تخریب فضاهای فرهنگی و هنری، بهویژه تالار شیخ بهایی در ناآرامیهای سال گذشته، برنامههای فرهنگی و هنری شهر در تماشاخانه جم متمرکز شدهاند؛ سالنی که به دلیل میزبانی از رویدادها و مناسبتهای مختلف، فرصت محدودی برای تمرین گروههای نمایشی دارد. با وجود وعدههایی برای فراهم کردن فضای تمرین، گروه ما تا زمان انجام این گفتوگو همچنان در خانه تمرین میکرد.
این نویسنده و کارگردان تئاتر با اشاره به نیاز آثار نمایشی به فضای مناسب و امکانات فنی، تصریح کرد: محدودیت فضا میتواند روند تمرین و آمادهسازی اجرا را دشوار کند.
تماشاخانه جم و جشنواره ملی تئاتر اقتباس
عسکری با اشاره به سابقه کمبود سالنهای استاندارد در شاهینشهر، گفت: هنرمندان این شهر سالها در انتظار سالنی مناسب برای تمرین و اجرای تئاتر بودند و در دورههای مختلف مدیریت شهری نیز وعدههایی برای ساخت چنین فضایی مطرح میشد.
وی با اشاره به افتتاح تماشاخانه جم افزود: راهاندازی این سالن اتفاق مهمی برای گروههای نمایشی بود و با برگزاری جشنواره ملی تئاتر اقتباس همزمان شد؛ رویدادی که به معرفی ظرفیتهای تئاتری شاهینشهر در سطح کشور کمک کرد.
عسکری با تأکید بر اهمیت این جشنواره گفت: چنین رویدادهایی به هنرمندان انگیزه میدهد تا آثار تازهای تولید کنند و فرصت اجرا، دریافت بازخورد و ارزیابی از سوی داوران را به دست آورند. حضور گروههای نمایشی از شهرهای مختلف نیز زمینه تبادل تجربه و ارتباط میان هنرمندان را فراهم میکند.
وی با اشاره به ابهامهایی درباره برگزاری دوره جدید این جشنواره اظهار کرد که با پیگیری شهردار شاهینشهر، برگزاری دوره جدید جشنواره در دستور کار قرار گرفت.
بازسازی سالنها با مشارکت هنرمندان
عسکری با تأکید بر ضرورت توجه به نیازهای تخصصی هنرمندان در بازسازی فضاهای فرهنگی، گفت: هنگام ساخت سالن فرهنگسرای شاهینشهر، از هنرمندان تئاتر درباره امکانات و نیازهای مورد نظرشان نظرخواهی شد و این تجربه میتواند در بازسازی مراکز آسیبدیده نیز مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: پیش از ساخت یا بازسازی سالنها باید کاربری آنها، از جمله اجرای تئاتر، برگزاری همایش یا استفاده چندمنظوره، مشخص شود؛ زیرا هرکدام نیازهای متفاوتی دارند. امکانات فنی، ویژگیهای صحنه، فضای پشت صحنه و شرایط تمرین نیز باید از ابتدا در طراحی لحاظ شوند.
این هنرمند تأکید کرد که مشارکت هنرمندان در مراحل طراحی و بازسازی میتواند به ایجاد فضاهایی متناسب با نیازهای واقعی گروههای نمایشی کمک کند.
بازسازی دیوارها کافی نیست
عسکری با اشاره به نقش مراکز فرهنگی در پویایی زندگی شهری و تقویت ارتباط میان مردم، بر ضرورت توجه به تداوم فعالیتهای هنری در کنار بازسازی ساختمانها تأکید کرد.