«خاطره جاریست»؛ بازگشت به انسان پشت تصویر قهرمانانه جنگ

مستند «خاطره جاریست» ساخته منوچهر مشیری در برنامه شبهای مستند خانه سینما به نمایش درآمد و با حضور کارگردان اثر و محسن استادعلی نقد و بررسی شد.
به گزارش میز هنری، نشست شبهای مستند خانه سینما عصر سهشنبه ۲۸ مهر، به همت کارگروه نمایش انجمن صنفی کارگردانان سینمای مستند و با همکاری خانه سینما برگزار شد و در آن، مستند «خاطره جاریست» ساخته منوچهر مشیری به نمایش درآمد.
در ابتدای این نشست، محسن استادعلی با اشاره به جایگاه منوچهر مشیری در سینمای مستند گفت که از او بسیار آموخته و مشیری پیش از آنکه آموزگار سینما باشد، آموزگار اخلاق است. او همچنین تلاشهای این مستندساز در معرفی و روایت زندگی افراد را ارزشمند دانست.
منوچهر مشیری نیز درباره شکلگیری مستند توضیح داد که ساخت این اثر از سال ۱۳۶۰ آغاز شد؛ زمانی که گروهی از سوی تلویزیون برای ساخت مستند به مناطق جنگی رفتند. او حضور نوجوانی به نام محمود نورانی در خرمشهر و تلاش او و همسالانش برای مراقبت از شهر در میان ویرانیها را از انگیزههای اصلی ساخت این فیلم عنوان کرد.
این کارگردان با یادآوری شرایط دشوار خرمشهر در روزهای جنگ، بر روحیه و انگیزه جوانانی تأکید کرد که با وجود حملهها و ویرانیها، شهر خود را رها نکردند و برای مراقبت از آن تلاش میکردند.
استادعلی در بخش دیگری از نشست، مفهوم بازگشت را از محورهای مهم فیلم دانست و به پیوند میان خاطره فردی، خاطره تصویری و خاطره تاریخی پرداخت. به گفته او، بازگشت به گذشته صرفاً تکرار یک تجربه نیست؛ زیرا افراد و شرایط در گذر زمان تغییر میکنند و تصویر ثبتشده از یک انسان نمیتواند تمام زندگی و تجربههای او را بازنمایی کند.
او همچنین با اشاره به عنوان فیلم بیان کرد که خاطره تنها به یادآوری تجربههای گذشته محدود نمیشود، بلکه تصویر افراد نیز میتواند در حافظه تاریخی جامعه باقی بماند؛ موضوعی که پرسشهایی درباره نسبت تصویر قهرمانانه دوران جنگ با زندگی انسانها در سالهای پس از آن مطرح میکند.
مشیری در ادامه، از حضور داوطلبانه گروه سازنده در مناطق جنگی و دشواریهای تولید آثار مستند در آن دوران گفت. او همچنین به همراهی شماری از فیلمبرداران و همکارانش در سفرهای کاری به مناطق مختلف اشاره کرد.
در پایان این نشست، حاضران پرسشهای خود را با منوچهر مشیری در میان گذاشتند. استادعلی نیز با تأکید بر اهمیت فعالیتهای این مستندساز در معرفی افرادی که کمتر شناخته شدهاند، نقش او را در ثبت و ماندگاری خاطرات و روایتهای انسانی ارزشمند توصیف کرد.