هیئت داوران برلیناله زیر ذرهبین: سیاست یا سینما؟
ویم وندرس، رئیس هیئت داوران جشنواره فیلم برلین ۲۰۲۶، به دلیل موضع بیطرفانه خود درباره جنگ اسرائیل و غزه با واکنشهای منفی روبهرو شد.
به گزارش میزهنری و به نقل از ورد آف ریل، ویم وندرس، رئیس هیئت داوران جشنواره فیلم برلین ۲۰۲۶، و اعضای هیئت داوران این رویداد با واکنشهای منفی روبهرو شدند، چرا که تصمیم گرفتهاند در قبال جنگ اسرائیل و غزه موضعی بیطرف داشته باشند.
در کنفرانس مطبوعاتی افتتاحیه جشنواره، خبرنگاران از وندرس و اعضای هیئت داوران درباره دیدگاهشان نسبت به جنگ اسرائیل و غزه پرسیدند، اما آنها بیطرفی خود را حفظ کردند تا از ورود سیاست به روند داوری جلوگیری شود. یک روزنامهنگار با اشاره به حمایت پیشین برلیناله از مردم ایران و اوکراین، پرسید آیا این برخورد گزینشی با حقوق بشر را تأیید میکنند یا خیر.
ایوا پوسچینسکا، تهیهکننده فیلم «منطقه مورد علاقه»، در پاسخ گفت: «پرسیدن این سوال کمی ناعادلانه است. ما سعی داریم با تکتک مخاطبان صحبت کنیم و آنها را به فکر واداریم، اما نمیتوانیم تصمیم آنها برای حمایت از اسرائیل یا فلسطین را هدایت کنیم. جنگهای بسیار دیگری وجود دارند که در آنها نسلکشی رخ میدهد و درباره آنها صحبت نمیکنیم.»
وندرس نیز در توضیح موضع خود اظهار داشت: «ما باید از سیاست دوری کنیم. ما نقطه تعادل هستیم و باید کار مردم را انجام دهیم، نه کار سیاستمداران. اگر فیلمهایی بسازیم که کاملاً سیاسی باشند، وارد عرصه سیاست شدهایم. هیچ فیلمی واقعاً ایده هیچ سیاستمداری را تغییر نداده است، اما میتواند ایده مردم درباره نحوه زندگیشان را دگرگون کند. سینما قدرت باورنکردنی در همدلی و دلسوزی دارد.»
او پیشتر نیز در پاسخ به پرسشی درباره توانایی فیلمها در تغییر جهان گفته بود: «فیلمها میتوانند جهان را تغییر دهند، اما نه به شیوهای سیاسی.» با این حال، برخی کاربران آنلاین بخشهایی از کتاب قدیمی وندرس، «منطق تصاویر» را بازنشر کردند که در آن نوشته بود فیلمهایی که وانمود میکنند سیاسی نیستند، گاهی از همه سیاسیترند، زیرا امکان تغییر را رد میکنند.
این ماجرا دوباره بحث درباره ماهیت سیاسی سینما و مسئولیت جشنوارهها و هنرمندان در اتخاذ مواضع اخلاقی در بحرانها را داغ کرده است؛ موضوعی که همواره میان منتقدان و سینماگران بحثبرانگیز بوده است، چرا که برخی فیلمها را ذاتاً سیاسی میدانند و برخی دیگر معتقدند پرده سینما باید فضایی برای تأمل، تخیل و بیطرفی فراهم کند.
