کیت فالکنر از سایه ویلیام موریس بیرون میآید؛ بازخوانی نقش یک هنرمند فراموششده

نمایشگاهی تازه در موزه فیتزویلیام کمبریج، با نمایش آثار کیت فالکنر، طراح کاغذدیواری و پارچه در شرکت موریس و شرکا، تلاش میکند نقش خلاقانه و کمترشناختهشده او را در هنر تزئینی بریتانیا و موفقیت ویلیام موریس بازشناسی کند.
به گزارش میز هنری و به نقل از گاردین، نمایشگاه «ندایی به سوی هنر: ویلیام موریس و پیشارافائلیها» در موزه فیتزویلیام کمبریج، با تمرکز بر آثار و فعالیتهای کیت فالکنر، طراح، سازنده و سرپرست کارگاه در شرکت موریس و شرکا، میکوشد سهم این هنرمند را در تاریخ هنر تزئینی بریتانیا برجسته کند؛ هنرمندی که آثارش طی بیش از یک قرن اغلب در سایه نام ویلیام موریس قرار گرفتهاند.
فالکنر از نخستین طراحانی بود که پس از ویلیام موریس برای این شرکت کاغذدیواری و پارچه طراحی کرد. او از معدود افرادی بود که موریس طراحی محصولاتش را به آنها سپرد. برخی از الگوهای طراحیشده به دست او در دهههای ۱۸۷۰ و ۱۸۸۰، از جمله طرح کاغذدیواری «مالو» که در سال ۱۸۷۹ طراحی شد، همچنان عرضه میشوند.
این نمایشگاه که از ۲۳ اکتبر آغاز میشود، نخستین رویدادی است که بهطور ویژه فالکنر و فعالیتهای او را در مقام طراح، سازنده و سرپرست کارگاه موریس و شرکا بررسی میکند. یکی از بخشهای مهم آن، نمایش عمومی یک محراب بزرگ از بلوط و گچ نقرهکاریشده به عرض ۶.۳ متر است که ساخت آن در سال ۱۸۸۶ به فالکنر سفارش داده شد. طرحهای پارچه و کاغذدیواری او نیز در کنار این اثر به نمایش درمیآیند.
هنرمندی فراتر از سایه موریس
کارن لیوینگستون، مشاور ارشد نمایشگاه، با تأکید بر نقش فالکنر در موفقیت هنری و تجاری موریس و شرکا، او را هنرمندی کلیدی دانسته است که سهم خلاقانهاش تاکنون به اندازه کافی شناخته نشده بود. به گفته لیوینگستون، پژوهشهای تازه نشان میدهند که آثار و مهارتهای فالکنر نقشی اساسی در فعالیت این شرکت داشتهاند.
از جمله آثار شاخص او میتوان به کاشیای با تصویر پنلوپه، شخصیت اساطیر یونان، بر اساس طرحی از ادوارد برنجونز، و شماری از سرامیکهای نقاشیشده و بشقابهای تزئینی اشاره کرد. فالکنر همچنین در گلدوزی پنلهای تصویری، طراحی و تولید فرش، ساخت قالبهای چوبی برای کاشیکاری و طراحی الگوهای پارچه و کاغذدیواری فعالیت داشت.
بازنگری در تاریخ هنر و صنایع دستی
پژوهشهای جدید لیوینگستون همچنین نشان دادهاند که فالکنر در گلدوزی طرحی از ویلیام موریس با تصویر الهه آرتمیس برای رد هاوس، خانه مشهور موریس در بکسلیهیث، مشارکت داشته است. این خانه از مکانهای مهم شکلگیری ایده تأسیس شرکت موریس و شرکا در سال ۱۸۶۱ بود. نقش فالکنر در این اثر پیشتر ناشناخته مانده بود.
فالکنر که مانند موریس گرایشهای سوسیالیستی داشت، بهطور مرتب به رد هاوس رفتوآمد میکرد و در کنار دیگر زنان این حلقه به گلدوزی میپرداخت. به باور لیوینگستون، حضور او در این جمع نشان میدهد که زنان فعال در این محفل احتمالاً در گفتوگوها و تصمیمهای مربوط به شکلگیری شرکت نیز نقش داشتهاند؛ نقشی که در روایتهای رایج تاریخ هنر کمتر دیده شده است.
نمایشگاه «ندایی به سوی هنر: ویلیام موریس و پیشارافائلیها» علاوه بر فالکنر، به بازنگری در نقش دیگر هنرمندان و طراحان مرتبط با موریس، از جمله ادوارد برنجونز، دانته گابریل روستی، الیزابت سیدال و می موریس، دختر ویلیام موریس، میپردازد. این نمایشگاه تا ۳ مه ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت.
لیوینگستون همچنین امیدوار است با کمک مردم بتواند نوادگان خانواده فالکنر را شناسایی کند و به تصویری از این هنرمند دست یابد؛ چراکه تاکنون عکسی از او پیدا نشده است. او معتقد است شناسایی آثار دیگری که ممکن است همچنان به اشتباه به ویلیام موریس نسبت داده شوند، میتواند به روشنتر شدن جایگاه واقعی فالکنر در تاریخ هنر و صنایع دستی کمک کند.