به بخش نگاه هفته خوش آمدید
به گزارش گروه فرهنگ و هنر میز هنری،هفتهای پرخبر در عرصه فرهنگ و هنر ایران و جهان سپری شد؛ در این هفته، رویدادها و اجراهای تازه، درگذشت چهرههای فرهنگی و هنری، انتشار فراخوانها و خبرهای صنفی و همچنین موفقیت آثار ایرانی در جشنوارههای بینالمللی، بخش مهمی از اخبار موسیقی، تئاتر، سینما، کتاب و هنرهای تجسمی را به خود اختصاص داد.
همراه ما باشید تا با جزئیات بیشتر این رویدادها آشنا شوید.
موسیقی و هنرهای تجسمی
■ ژاله عابر، نوازنده و مدرس پیشکسوت تار و عود و همسر محمدعلی کیانینژاد، پس از سالها فعالیت در عرصه نوازندگی و آموزش موسیقی درگذشت.
■ علیرضا قربانی در جریان هشتمین شب اجراهایش در شیراز، نشان شهروند افتخاری این شهر را دریافت کرد و پس از علی نصیریان و حسین علیزاده، سومین شهروند افتخاری شیراز شد.
■ «تالار مجازی استادان موسیقی ایران» با طراحی اکبر شیرکوند و همکاری دفتر موسیقی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و انجمن موسیقی ایران رونمایی شد؛ این مجموعه با ارائه زندگینامه، آثار، عکسها، فیلمها و خاطرات استادان فقید موسیقی، امکان آشنایی نسل جدید با میراث موسیقی ایران را فراهم میکند.
■ مدیرکل هنرهای تجسمی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی از پیگیری افزایش پوشش بیمهای هنرمندان، اجرای قانون خرید آثار هنری توسط دستگاههای دولتی و تبدیل نخستین نمایشگاه تخصصی لوازم، تجهیزات و خدمات هنرهای تجسمی به یک بازار دائمی خبر داد؛ این نمایشگاه از چهارم تا هشتم آبان در برج میلاد تهران برگزار میشود.
■ کریم عارفی، عکاس پیشکسوت و عضو مؤسسه هنرمندان پیشکسوت، بامداد سهشنبه ۱۰ شهریور پس از تحمل یک دوره بیماری درگذشت؛ او سالها در عرصه عکاسی فعالیت داشت و بخشی از آثارش به ثبت میراث تاریخی و فرهنگی ایران اختصاص داشت.
■ آرش احمدزاده، موسیقیشناس و پژوهشگر ایرانی، در ۹ ژوئیه ۲۰۲۶ به درجه شوالیه نشان هنر و ادب فرانسه منصوب شد؛ او در حوزه موسیقی باروک پژوهش میکند و در سال ۲۰۲۶ برای دوره دکتری موسیقیشناسی دانشگاه هاروارد با بورسیه کامل پذیرفته شده است.
■ نمایندگان مجموعههای مرتبط با موسیقی مقاومت در نشست دفتر موسیقی و انجمن موسیقی ایران درباره نحوه برگزاری رویداد «موسیقی دفاع مقدس» تبادل نظر کردند و بر استفاده از آثار تولیدشده در یک سال گذشته، اجرای برنامههای صحنهای و میدانی و بهرهگیری از ظرفیت رسانهها تأکید شد.
■ نخستین جشنواره موسیقی «آوای رویش» پس از برگزاری بخشهای تکنوازی، دونوازی، سهنوازی، چهارنوازی و گروهنوازی با حضور هنرجویان ۹ آموزشگاه موسیقی شهرستان پردیس به کار خود پایان داد.
■ سومین نمایشگاه صنعت موسیقی از ۱۴ تا ۱۷ مهر ۱۴۰۵ در مجموعه نمایشگاهی شهر آفتاب برگزار میشود؛ جلال ذکائی مدیر این رویداد هدف نمایشگاه را کمک به رونق دوباره کسبوکارهای موسیقی پس از ماهها رکود عنوان کرد و ثبتنام متقاضیان حضور تا ۱۰ مهر ادامه دارد.
کتاب و ادبیات
■ غلامعلی حدادعادل در آیین رونمایی کتاب «شیرینتر از عسل» با اشاره به تحولات نقش مسجد پس از انقلاب اسلامی گفت مساجد امروز علاوه بر عبادت، به مراکزی برای فعالیتهای فرهنگی، آموزشی، اجتماعی و خدماتی تبدیل شدهاند؛ این کتاب تاریخ شفاهی هیئت و مؤسسه فرهنگی مذهبی حضرت قاسم بن الحسن(ع) را روایت میکند.
■ فراخوان بیستوهشتمین کنگره سراسری شعر دفاع مقدس و مقاومت ویژه استان تهران منتشر شد و شاعران میتوانند آثار خود را در محورهای تعیینشده تا ۱۵ مهر ۱۴۰۵ به دبیرخانه این کنگره ارسال کنند.
■ وندل بری، نویسنده، کشاورز و فعال محیط زیست آمریکایی که بیش از ۴۰ کتاب در حوزه شعر، داستان، رمان و مقاله منتشر کرده بود، در ۹۲ سالگی در خانهاش در کنتاکی درگذشت؛ او از چهرههای برجسته ادبیات آمریکا بود و مدال ملی علوم انسانی و جایزه یک عمر دستاورد حلقه منتقدان کتاب ملی را دریافت کرده بود.
■ فراخوان پانزدهمین دوره جایزه ادبی یوسف در حوزه داستان کوتاه دفاع مقدس و مقاومت ویژه استان تهران منتشر شد و علاقهمندان در ردههای سنی کودک، نوجوان و بزرگسال میتوانند آثار خود را تا ۱۵ مهر ۱۴۰۵ به دبیرخانه ارسال کنند.
■ امیلی ویلسون، نخستین زنی که «ادیسه» هومر را به انگلیسی ترجمه کرده، کمتر از یک دهه پس از انتشار ترجمه تحسینشده سال ۲۰۱۷، بازترجمه کامل این منظومه را آغاز کرده است؛ او تاکنون حدود نیمی از این پروژه را پیش برده و برای نسخه جدید یادداشتها و پانوشتهای بیشتری در نظر گرفته است.
■ هشتمین دوره جایزه ادبی ارغوان با معرفی برگزیدگان و نکوداشت بهرام بیضایی به پایان رسید؛ علیرضا میرمصطفوی، زهرا شاهحسینی و اردشیر یوسفزادگان به ترتیب رتبههای اول تا سوم را به دست آوردند و در این دوره بیش از هشت هزار داستان در گنجینه آثار این جایزه گردآوری شده است.
■ فهرست نهایی شش رمان راهیافته به جایزه ادبی نجیب محفوظ در سال ۲۰۲۶ از میان ۱۴۳ اثر ارسالی از ۲۳ کشور اعلام شد؛ برنده نهایی این جایزه ۱۱ دسامبر، همزمان با سالروز تولد نجیب محفوظ، معرفی خواهد شد.
■ وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی با اشاره به کاهش ۶۰ درصدی واردات و افزایش ۵۵ درصدی صادرات محصولات چاپی در سال ۱۴۰۴، صنعت چاپ را صنعتی پایه و مادر دانست و از تشکیل کارگروه مشترک برای پیگیری مشکلات این صنعت در زمینه ارز، تسهیلات، واردات، صادرات و خسارتهای ناشی از جنگ خبر داد.
■ خانه کتاب و ادبیات ایران با بیش از ۵۰۰ عنوان کتاب، آثار تصویرگری و مجموعهای از برنامههای فرهنگی در سیونهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب مسکو حضور یافته است؛ این رویداد از ۱۱ تا ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ برگزار میشود و زمینهای برای معرفی ظرفیتهای نشر ایران و توسعه همکاری با ناشران روسی فراهم کرده است.
■ مراسم رونمایی از آخرین رمان زندهیاد حسن خادم با عنوان «خفته در مه» روز یکشنبه ۱۵ شهریور در سرای اهل قلم خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار میشود؛ این نویسنده اول مرداد امسال در ۶۷ سالگی درگذشت و آثار متعددی در حوزه رمان و داستان کوتاه از او منتشر شده است.
تئاتر
■︎ بهاره رهنما به گروه بازیگران دور سوم اجرای نمایش «امان» به نویسندگی عباس جمالی و کارگردانی مجتبی جدی پیوست؛ این نمایش با محوریت تجربیات زیسته زنانه از اوایل مهر در تماشاخانه جوانمرد خانه تئاتر روی صحنه میرود.
■︎ نمایش «آتشسوزیها» به نویسندگی وجدی معود و کارگردانی مرتضی میرمنتظمی پس از ۳۹ اجرا در تالار اصلی تئاتر شهر به کار خود پایان داد؛ این اثر با حضور بیش از ۲۲ هزار مخاطب، فروش ۱۳ میلیارد و ۹۸۸ میلیون و ۶۶۰ هزار تومان را ثبت کرد.
■︎ دبیرخانه پانزدهمین جشنواره ملی تئاتر خیابانی شهروند لاهیجان ۲۷۱ اثر از ۲۵ استان کشور دریافت کرد که ۱۶۷ اثر در بخش بزرگسال و ۵۰ اثر در بخش کودک برای داوری اعلام شدهاند؛ نتایج نهایی آثار منتخب هفته پایانی شهریور اعلام و جشنواره از دوم مهر در نقاط مختلف لاهیجان برگزار میشود.
■︎ نمایش «صورتها» به نویسندگی و کارگردانی محمد رحمانیان ثابت از ۱۰ شهریور هر شب ساعت ۲۰:۳۰ در سالن یک «خانه رویداد جریان» روی صحنه رفت؛ این اثر داستان نزدیک شدن دو غریبه در یک مهمانی و محو شدن مرز میان واقعیت و امکان را روایت میکند.
■︎ نمایش «پی او وی» به نویسندگی و کارگردانی محمد لهراسبی از ۱۱ شهریور دور دوم اجراهای خود را در سالن سه مجموعه تئاتر لبخند آغاز کرد ؛ این اثر با بازی افشین حسنلو و محمد نیازی، هر شب ساعت ۲۰:۴۵ برای مدتی محدود روی صحنه خواهد بود.
■︎ در دومین همایش ملی نمایشنامهپژوهی، از میان ۷۱ چکیده ارسالشده، ۴۳ چکیده برای ارائه مقاله کامل برگزیده شد؛ نویسندگان تا ۱۰ آبان ۱۴۰۵ فرصت دارند مقالات خود را در قالب Word و PDF ارسال کنند و نتایج نهایی آثار قابل ارائه و چاپ تا نیمه آذر اعلام خواهد شد.
■︎ اتابک نادری، مدیرکل هنرهای نمایشی، در پی درگذشت محمدرضا عبادیانی، مصطفی واحدی و مریمالسادات میرحسینی، سه مدیر و هنرمند حوزه هنری استان سمنان، که در سانحه تصادف هنگام مأموریت اداری جان باختند، با خانوادهها و جامعه فرهنگی و هنری استان ابراز همدردی کرد.
■︎ اندیشکده خانه تئاتر با پیشنهاد مدیرعامل و تصویب هیئت مدیره این نهاد تأسیس شد؛ این مرکز با هدف شناسایی چالشهای صنوف تئاتر، ارائه راهکارهای عملیاتی و ایجاد پیوند میان نیازهای هنرمندان و سیاستگذاریهای کلان، فعالیت خود را با کمیتههای تخصصی ملی و بینالمللی دنبال خواهد کرد.
■︎ همزمان با نزدیک شدن به اجرای کنسرتنمایش «سیاوش» به دراماتورژی و کارگردانی حسین پارسایی، پوستر رسمی این اثر منتشر شد؛ این نمایش با حضور بازیگرانی از جمله بهرام رادان، شهرام حقیقتدوست، آزاده صمدی، مهدی سلطانی و علی زندوکیلی از نیمه دوم شهریور در استادیوم تنیس باشگاه انقلاب روی صحنه میرود.
■︎ یازدهمین رویداد «جمعههای تئاترشهر» با نشست تخصصی «بررسی جایگاه دراماتورژی در ساختار تئاتر» روز جمعه ۱۳ شهریور در تالار مشاهیر مجموعه تئاترشهر برگزار شد، شهرام زرگر، محسن تمدنینژاد و بهزاد آقاجمالی از کارشناسان این نشست بودند
■︎ حمید صفت، خواننده و بازیگر، به گروه تئاتر-ارکسترال «آرش» به تهیهکنندگی علی محتشم، کارگردانی علی سرابی و نویسندگی امید سهرابی پیوست؛ این اثر که نخستین تجربه جدی حمید صفت در تئاتر محسوب میشود، نیمه دوم شهریور ۱۴۰۵ در رویال هال اسپیناس پالاس اجرا خواهد شد.
■︎ مهلت ارسال فیلم آثار به بیستویکمین جشنواره بینالمللی نمایش عروسکی تهران-مبارک تا ۱۷ شهریور ۱۴۰۵ تمدید شد؛ آثار در چهار بخش نمایشهای صحنهای کودک و نوجوان، صحنهای بزرگسال، فضای باز و نامتعارف و «خیالنامه میناب» بررسی و فهرست نهایی آثار منتخب در روزهای پایانی شهریور اعلام میشود.
■︎ نمایش «هریپاتر» به نویسندگی و کارگردانی شایان بهمنی از ۱۸ شهریور در سالن بلکباکس ایرانمال دور دوم اجراهای خود را آغاز میکند؛ این اثر بر اساس چهار رمان نخست مجموعه «هریپاتر» تولید شده و هر شب ساعت ۲۰ روی صحنه خواهد رفت.
سینمای ایران
■ فراخوان همایش بینالمللی «سینمای مقاومت: از نظر تا عمل» از سوی دبیرخانه نوزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم مقاومت منتشر شد؛ این همایش ۲۰ شهریور با حضور پژوهشگران، استادان دانشگاه، سینماگران و فعالان فرهنگی برگزار میشود و به بررسی مبانی نظری، ظرفیتهای هنری و کارکردهای اجتماعی سینمای مقاومت میپردازد.
■ فیلم کوتاه «هایکپی» به نویسندگی و کارگردانی محمد رحمتی به سیویکمین جشنواره فیلم پورتوبلو لندن راه یافت؛ این فیلم که پیشتر در جشنواره فیلم کوتاه تهران جایزه بهترین فیلمنامه اقتباسی و لوح تقدیر بهترین فیلم کوتاه اقتباسی را دریافت کرده، در شهریور ۱۴۰۵ در لندن به نمایش درمیآید.
■ با پایان مهلت ثبتنام سیوهشتمین جشنواره بینالمللی فیلمهای کودکان و نوجوانان، ۷۷۱ اثر در بخش ملی به دبیرخانه جشنواره ارسال شد که شامل فیلمهای بلند و کوتاه داستانی، پویانمایی، مستند و آثار تولیدشده با هوش مصنوعی است.
■ دو فیلم کوتاه ایرانی «اسپایدر زن» به کارگردانی مریم خدابخش و «خورشید میشود» ساخته علی تابع امام به بیستودومین جشنواره فیلم Utopia آمریکا راه یافتند؛ این جشنواره ۱۷ و ۱۸ اکتبر ۲۰۲۶ در مریلند برگزار میشود.
■ فیلم سینمایی «غذای نیمروز» ساخته مجید مجیدی به بخش مسابقه سیویکمین جشنواره بینالمللی فیلم بوسان راه یافت و برای دریافت جوایز این بخش با دیگر آثار سینمای آسیا رقابت خواهد کرد؛ فیلمبرداری این اثر به طور کامل در چابهار انجام شده است.
■ مرکز سینمایی IMS Paulista در سائوپائولو برزیل با برگزاری مرور آثار عباس کیارستمی، مجموعهای از فیلمهای این فیلمساز فقید ایرانی را از دورههای مختلف فعالیتش به نمایش میگذارد؛ این برنامه تا پنجم مهر ادامه دارد و آثاری مانند «خانه دوست کجاست؟»، «زندگی و دیگر هیچ» و «زیر درختان زیتون» در آن نمایش داده میشوند.
■ مقدمات ثبتنام بیمه درمان تکمیلی سال ۱۴۰۵ تا ۱۴۰۶ ویژه اعضای صندوق اعتباری هنر فراهم شده و ثبتنام از نیمه دوم شهریور به صورت غیرحضوری آغاز میشود؛ همسر و فرزندان اعضا نیز امکان استفاده از این پوشش بیمهای را خواهند داشت.
■ از میان ۴۱۴ فیلم ارسالشده به شانزدهمین دوره جوایز ایسفا، ۱۶۰ فیلم به مرحله دوم داوری راه یافتند؛ این دوره از جوایز ایسفا به دبیری پویا نبی برگزار میشود.
■ همزمان با اعلام زمان اکران فیلم «بُت» ساخته حمید نعمتالله، نخستین تصویر این فیلم منتشر شد؛ این اثر با بازی لیلا حاتمی، محمدرضا فروتن، لیلی رشیدی و جمعی دیگر از بازیگران، از اوایل پاییز در سینماها اکران خواهد شد.
■ فیلم سینمایی «اسکورت» ساخته یوسف حاتمیکیا در نخستین روز اکران از مرز یک میلیارد تومان فروش عبور کرد و حدود پنج هزار مخاطب را به سینماهای کشور کشاند؛ این فیلم اکشن جادهای و ماجراجویانه در چهلوچهارمین جشنواره فیلم فجر سه سیمرغ از جمله بهترین فیلم از نگاه تماشاگران را دریافت کرده است.
سینمای جهان
■ ویلم دافو، جاناتان بیلی و پیتر دینکلیج به عنوان صداپیشه به تام هنکس در فیلم «لینکلن در باردو» پیوستند؛ اثری استاپموشن/لایواکشن بر اساس رمان جرج ساندرز که به رابطه آبراهام لینکلن و پسر ۱۱ سالهاش میپردازد.
■ لی بیونگ-هان و پارک هه-سو از بازیگران «بازی مرکب» در فیلم علمیتخیلی «باشگاه K.O.» به کارگردانی هوانگ دونگ-هیوک همکاری میکنند؛ داستان فیلم در آیندهای نزدیک و درباره شکاف طبقاتی و خرید جوانی بیولوژیکی است و فیلمبرداری آن برای نیمه نخست ۲۰۲۷ برنامهریزی شده است.
■ تام هالند با مجموع فروش فیلمهایش و موفقیت «ادیسه» و «مرد عنکبوتی: روز از نو» به سومین بازیگر پرفروش تاریخ سینما تبدیل شده و تنها اسکارلت جوهانسن و زویی سالدانا بالاتر از او قرار دارند.
■ مل گیبسون به دلیل تمسخر مترجم زبان اشاره در نمایشگاه فناکسپو کانادا عذرخواهی کرد و گفت قصد بدی نداشته است؛ رفتار او با واکنش منفی گسترده کاربران شبکههای اجتماعی روبهرو شد.
■ مایکل کیتون پس از چهار دهه بار دیگر با مورگان فریمن همبازی میشود و کارگردانی و بازی در وسترن-تریلر «به سوی تباهی» را بر عهده خواهد داشت؛ داستان فیلم درباره مارشالی بازنشسته است که پس از سالها تعقیب قاتل همسرش با سرنخهای تازهای روبهرو میشود.
■ شماری از هنرمندان ایتالیایی و بینالمللی در قالب «ونیز برای فلسطین» با انتشار نامهای سرگشاده از جشنواره فیلم ونیز خواستند برای توقف جنگ و حمایت از مردم فلسطین اقدامات مشخصی انجام دهد و پرچم فلسطین را در کنار پرچمهای دیگر جشنواره به اهتزاز درآورد.
■ تام کروز از برنامه پارامونت برای تولید و اکران ۳۰ فیلم در سال پس از ادغام با برادران وارنر حمایت کرد و این وعده را «شگفتآور» دانست؛ او همچنین بر همکاری جامعه سینمایی برای احیای هالیوود تأکید کرد.
■ جورج کلونی در جشنواره فیلم ونیز شیر طلایی یک عمر دستاورد هنری را دریافت کرد و در نشستهای خود درباره سیاست آمریکا، هوش مصنوعی، آینده هالیوود، آزادی بیان و فعالیتهای حقوق بشری صحبت کرد و بار دیگر از منتقدان سیاستهای دونالد ترامپ بود.
■ ژان پل راپنو، کارگردان و فیلمنامهنویس فرانسوی و سازنده «سیرانو دو برژراک»، در ۹۴ سالگی درگذشت؛ این فیلم در سال ۱۹۹۰ نامزد پنج جایزه اسکار شد و جایزه بهترین طراحی لباس را دریافت کرد.
■ جان مالکوویچ و سم راکول در مراسم افتتاحیه «اسب وحشی نهم» ساخته مارتین مکدونا در جشنواره ونیز با تشویق ایستاده ۱۳ دقیقهای روبهرو شدند؛ این فیلم در بخش مسابقه جشنواره حضور دارد و داستان آن در آستانه کودتای شیلی در سال ۱۹۷۳ میگذرد.
