
به بخش نگاه هفته خوش آمدید
به گزارش گروه فرهنگ و هنر میز هنری،هفته گذشته فرهنگ و هنر شاهد رویدادهایی در حوزه موسیقی، هنرهای تجسمی، ادبیات، تئاتر و سینمای ایران و جهان بود؛ از انتشار آثار تازه و برگزاری نمایشگاهها تا جشنوارهها، تولیدات جدید و درگذشت چهرههای هنری.
همراه ما باشید تا با جزئیات بیشتر این رویدادها آشنا شوید.
موسیقی و هنرهای تجسمی
■︎ آلبوم «مسافر» به عنوان نخستین اثر مستقل امیرمسعود خسروی در حوزه موسیقی پاپ ایرانی منتشر شد. این آلبوم شامل هفت قطعه از جمله «کاش»، «دلبری»، «دل دیوانه»، «چشمانت»، «باران»، «مسافر» و «بام رویاها» است و مرکز موسیقی حوزه هنری آن را عرضه کرده است.
■︎ بابک رضایی، مدیرکل دفتر موسیقی وزارت فرهنگ، در مراسم بازگشایی هنرستانهای هنرهای زیبای تهران، موسیقی را یکی از مهمترین ابزارهای معرفی فرهنگ ایران دانست و بر استفاده از ظرفیت موسیقی ایرانی در عرصه جهانی تأکید کرد. او همچنین گفت آموزش و دانش هنرجویان میتواند زمینه حضور پررنگتر موسیقی ایران در جهان را فراهم کند.
■︎ پیروز ارجمند به عنوان دبیر هجدهمین جشنواره ملی موسیقی نواحی ایران معرفی شد. این آهنگساز و موسیقیشناس پیشتر مدیرکل دفتر موسیقی و مدیر دفتر موسیقی حوزه هنری بوده و سابقه دبیری چند دوره جشنوارههای موسیقی فجر و موسیقی نواحی را دارد.
■︎ نماهنگ «پهلوونِ بابا» همزمان با آغاز هفته دفاع مقدس منتشر شد. این اثر داستان دو دوست از دو نسل و دو جنگ را روایت میکند و با هدف بازخوانی مفاهیمی مانند ایستادگی و فداکاری ساخته شده است؛ محمدرضا اسحاقی و پرواز همای خوانندگان آن هستند.
■︎ اعضای هیئت انتخاب سیزدهمین دوسالانه ملی هنر سرامیک ایران معرفی شدند. بهزاد اژدری، مرضیه تقیخانی، نفیسه خلج، زروان روحبخشان، هادی محبعلی و مهران هوشیار آثار این دوره را انتخاب میکنند و مهلت ثبتنام برای شرکت در دوسالانه تا ۲۸ مهر تمدید شده است.
■︎ نمایشگاه «آوازهای دوردست ۲» با آثار پنج هنرمند آزاده در رشتههای نقاشی، خوشنویسی، گرافیک، سوختهنگاری و فلزکاری در گالری خانه عکاسان ایران افتتاح شد. آثار این نمایشگاه تجربه و خاطرات هنرمندان از دوران اسارت در اردوگاههای عراق را روایت میکنند و نمایشگاه تا ۷ مهر برپا خواهد بود.
■︎ مراسم بزرگداشت و چهلمین روز درگذشت ایرج خواجهامیری در خالدآباد نطنز برگزار شد. حمیدرضا نوربخش، مدیرعامل خانه موسیقی، پیشنهاد تأسیس «بنیاد هنری ایرج» در خالدآباد را مطرح کرد تا به شناسایی و آموزش استعدادهای موسیقی منطقه کمک شود؛ احسان خواجهامیری نیز از این پیشنهاد استقبال کرد.
■︎ گروه تنبورنوازان «نسل خلیل» به سرپرستی هژیر مهرافروز در تالار وحدت روی صحنه رفت و قطعاتی مانند «ناز آفرین»، «بهار شهریار»، «شاهسواروخت» و «بخت عاشقان» را اجرا کرد. در این برنامه علاوه بر تنبور، سازهای عود و نی نیز به صورت تکنوازی اجرا شدند و گروه پرفورمنس «جریان» نیز حضور داشت.
■︎ انجمن صنفی طراحان گرافیک ایران بیستونهمین سال تأسیس خود را با برگزاری پنل «طراحی در شرایط بحران» گرامی داشت. در این نشست، بحرانهای حرفه طراحی گرافیک، شرایط کاری طراحان و راهکارهای ایجاد همدلی و عبور از مشکلات بررسی شد.
■︎ نمایشگاه «بِ بسمالله» با ۲۳ اثر جدید جلیل رسولی در مجموعه فرهنگیهنری آسمان فرهنگستان هنر افتتاح شد. این هنرمند در آثار جدید خود با استفاده از خط شکسته، رنگ و فرم به سورههای حمد و توحید پرداخته و نمایشگاه تا ۱۰ مهر ادامه دارد.
■︎ نمایشگاه گروهی نقاشی «مهمارت گالری» با حضور ۳۳ هنرمند، از سوم تا دهم مهر در گالری تابستان خانه هنرمندان ایران برگزار میشود. این آثار حاصل تجربه و آموزش هنرمندان زیر نظر مهسا مشایخی است و تلاش دارد تنوع نگاهها و زبانهای شخصی آنان را در نقاشی به نمایش بگذارد.
■︎ «اپرای عشق» به طراحی، نویسندگی و کارگردانی بهروز غریبپور از ۷ تا ۳۰ مهر در تالار فردوسی روی صحنه میرود. این اثر با آهنگسازی شورا کریمی، داستان شیخ صنعان و دختر ترسا از «منطقالطیر» عطار را با تلفیق اپرا و هنر عروسکی روایت میکند.
کتاب و ادبیات
■ حمیدرضا محمدی، بنیانگذار تارنمای گنجور، در دومین آیین اهدای نشان ملی «پارسیجان» بهعنوان دریافتکننده نشان ملی معرفی شد. محمد معتمدی و حسین اژدهایی نیز دو برگزیده دیگر نشان سرو زرین بودند. در این مراسم بر اهمیت پاسداری از زبان فارسی و نقش فعالیتهای مستقل فرهنگی در حفظ و گسترش آن تأکید شد.
■︎ رویداد هنری «بر خط آواز» همزمان با زادروز محمدرضا شجریان و در آستانه زادروز محمدرضا شفیعی کدکنی در کتابخانه ملی ایران برگزار شد. در این برنامه، هنرمندانی از جمله پیمان پیروی، باربد یزدانی، غلامحسین الطافی و حسین محجوبی به خلق زنده نقاشیخطهایی بر اساس اشعار شفیعی کدکنی پرداختند و قرار است نمایشگاه آثار این رویداد ۱۷ مهر در موزه خوشنویسی ایران افتتاح شود
■ رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی از برنامهریزی برای تأسیس «بنیاد زبان و ادبیات ترکی» در تبریز خبر داد. غلامعلی حداد عادل در رویداد «شهریار، شاعر مردم ایران» بر نقش آذربایجان در تحولات فرهنگی ایران و ضرورت حمایت از زبان و ادبیات ترکی تأکید کرد.
■︎ تری دنتون، نویسنده و تصویرگر محبوب استرالیایی و خالق تصاویر مجموعه «خانه درختی»، درگذشت. او در طول فعالیتش بیش از ۳۰ کتاب خلق کرد و آثارش میلیونها کودک در سراسر جهان را سرگرم کرده است. مجموعه «خانه درختی» با همکاری اندی گریفیتس از سال ۲۰۱۱ منتشر شد و تاکنون ۱۱ جلد از آن به بازار آمده است.
■ با افتتاح چهار کتابخانه عمومی سیار، شمار کتابخانههای سیار کشور به ۸۲ باب رسید. وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی اعلام کرد ۴۵ خودروی دیگر نیز برای تجهیز آماده شده و هدف، گسترش نقاط استقرار این کتابخانهها تا پایان سال است. همچنین حدود ۳۰۰ پروژه کتابخانهای در کشور در حال اجراست و بر پیوند کتابخانهها با فناوریهای نوین و هوش مصنوعی تأکید شد.
■ انتشارات امیرکبیر فهرست پرفروشهای تابستان ۱۴۰۵ را منتشر کرد. «خونابه میناب» نوشته سید حمیدرضا مهاجرانی، «کمدی الهی» دانته، «یک عاشقانه آرام» و «چهل نامه به همسرم» از نادر ابراهیمی، «شازده کوچولو»، «جنگ و صلح»، «اتاق شماره ۶» و «صد سال تنهایی» از جمله آثار این فهرست هستند.
■ مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران جزئیات پرداخت ۸ هزار میلیارد ریال تسهیلات کمبهره به ناشران و کتابفروشان را تشریح کرد. تاکنون ۳۳۲ ناشر و ۲۳۱ کتابفروش در مرحله نخست معرفی شدهاند و در مرحله دوم نیز ۶۵۰ ناشر برای دریافت تسهیلات انتخاب شدهاند. میزان تسهیلات ناشران از ۴۰۰ میلیون تا یک میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان و کتابفروشان از ۲۰۰ میلیون تا یک میلیارد تومان تعیین شده و نرخ کارمزد بین ۱۱ تا ۱۵ درصد با بازپرداخت چهار ساله است.
■ سیدمحمدجواد حسینی با حکم مجید صفاتاج، بنیانگذار مجمع جهانی قلم، بهعنوان نخستین معاون رسانه این مجمع منصوب شد. این معاونت شامل مدیریتهای رصد و تحلیل رسانه، روابط عمومی و ارتباطات، تولید محتوا، خبر و اطلاعرسانی، هوش مصنوعی و رسانههای دیجیتال است و مجمع اعلام کرده در آینده دفاتر خود را در استانهای کشور و دیگر کشورها گسترش خواهد داد.
■ فهرست نهایی شش رمان نامزد جایزه بوکر ۲۰۲۶ منتشر شد. آثار ام. جان هریسون، مارلون جیمز، لوک کنارد، ربکا پری، الیزابت استروت و داگلاس استوارت در مرحله نهایی قرار گرفتهاند. برنده جایزه ۹ نوامبر، برابر با ۱۸ آبان، معرفی خواهد شد.
■ یادنامه علیرضا طبایی با عنوان «باید به آفتاب بگویم» در انتشارات اطلاعات رونمایی شد. سخنرانان مراسم بر نقش طبایی در شعر، ترانه، روزنامهنگاری، پژوهش و پرورش شاعران جوان تأکید کردند و مجموعهای از شاعران و هنرمندان نیز به شعرخوانی و اجرای ترانههای او پرداختند.
تئاتر
■︎ موزه ماریونت با نمایش نزدیک به ۸۰۰ عروسک از آثار بهروز غریبپور در تالار فردوسی افتتاح شد. این مجموعه شامل عروسکهای اپراهایی چون «عاشورا»، «حافظ» و «مولوی» است و با هدف معرفی هنر عروسکی و میراث ادبی ایران راهاندازی شده است.
■︎ در نخستین جلسه هیئتمدیره دوره جدید انجمن بازیگران خانه تئاتر، بهرام ابراهیمی رئیس، شهره سلطانی نایبرئیس، گیلدا حمیدی دبیر و ناصر آویژه سخنگو شدند. مسئولان چند کارگروه تخصصی نیز انتخاب شدند.
■︎ نخستین جشنواره ملی «مونولوگ تهران» با هدف حمایت از استعدادهای کمترشناختهشده تئاتر فراخوان داد. جایزه ویژه جشنواره ۱۰۰ میلیون تومان است و آثار تا ۲۵ آبان دریافت میشوند؛ جشنواره نیز ۲۳ تا ۲۶ آذر برگزار خواهد شد.
■︎ بیستمین جشنواره بینالمللی تئاتر مقاومت در برج آزادی آغاز شد و ۲۰ اثر در آن به صحنه میرود. در این مراسم از کوروش زارعی تجلیل و مجموعه نمایشنامه «هشت صحنه از جنگ رمضان» رونمایی شد.
■︎ نمایش «مکبثزار» به نویسندگی و کارگردانی ابراهیم پشتکوهی برای حضور در جشنواره بینالمللی تئاتر کارتاژ راهی تونس میشود. این اثر پیشتر در چند کشور از جمله آلمان، روسیه، ارمنستان و جمهوری آذربایجان اجرا شده است.
■︎ مجلس یادبود بهرام بیضائی با عنوان «آخرین شب تابستان» در خانه هنرمندان ایران برگزار شد و سخنرانان به بررسی نقش او در تئاتر، سینما، ادبیات و بازخوانی اسطورهها و تاریخ پرداختند. مراسم با اجرای بخشی از «کلاژ بیضائی» پایان یافت.
■︎ مراسم گرامیداشت روز بسیج هنرمندان در حسینیه جماران برگزار شد و از خانواده شهید هنرمند پوریا شهبازی و شماری از هنرمندان تجلیل شد. در این مراسم بر تولید آثار هنری با موضوع دفاع مقدس و رویکرد انقلابی تأکید شد.
■︎ برگزیدگان بیستوپنجمین مسابقه مطبوعاتی تئاتر معرفی شدند؛ علی کیهانی در یادداشت، هومن نجفیان در نقد، نظر احمدی در مقاله، بابک احمدی در گفتگو و ملیکا اسلامی در عکس برگزیده شدند. در بخشهای ترجمه و گزارش برگزیدهای معرفی نشد.
■︎ فیلمتئاترهای عروسکی «حلزون و وال» و «ماکاندو» چهارم مهر در سینماتک موزه هنرهای معاصر نمایش داده میشوند. «ماکاندو» اقتباسی از داستان گابریل گارسیا مارکز است و پیشتر جوایزی بینالمللی دریافت کرده است.
■︎ نمایش «بر موج دلدار» به نویسندگی و کارگردانی میثم شمسیان از ۷ تا ۲۴ مهر، ساعت ۱۹:۳۰ در سالن جعفر والی تالار محراب اجرا میشود و داستان فردی را روایت میکند که در ذهن خود گم شده است.
■︎ نمایش «عشقهای زودگذرِ ماندگار» به کارگردانی وحید منتظری از ۸ مهر در تماشاخانه ایرانشهر اجرا میشود و داستان دو برادر کارگردان سینما و ورود زنی به نام نینا به زندگی آنها را روایت میکند.
■︎ پرفورمنس «تن منهای من» به نویسندگی و کارگردانی پیام قربانی و با بازی فرشته حسینی از ۸ مهر در مجموعه تئاتر لبخند اجرا میشود.
■︎ بلیتفروشی نمایش «شاهکشان؛ روایتی نو از یک تراژدی» به کارگردانی روحالله صدیقی و تهیهکنندگی آزیتا موگویی از دوم مهر در تیوال آغاز شد. این نمایش در قالب «نمایش در نمایش» و با محوریت مفهوم عدالت، از ۸ مهر هر شب ساعت ۱۹:۳۰ در سالن کُرباکس پردیس تئاتر و موسیقی دکُر در باغ کتاب تهران اجرا میشود.
■︎ نمایش «بی/نا بینا» به نویسندگی و کارگردانی سوران احمدی از ۱۳ مهر هر شب ساعت ۲۱ در عمارت هما اجرا میشود و همزمان با آغاز بلیتفروشی، پوستر و بازیگران آن معرفی شدند.
سینمای ایران
■︎ فیلم کوتاه «دنیای دیروز، دنیای امروز» ساخته محمدرضا ستارهشناس در پانزدهمین جشنواره بینالمللی «بهترین فیلمهای کوتاه» ۲۰۲۶ در کالیفرنیا، جایزه تقدیر بخش «آفرینش» را دریافت کرد. این فیلم درباره تفاوت زندگی انسانها پیش و پس از گسترش تلفنهای هوشمند و شبکههای اجتماعی است و پیشتر نیز چند جایزه بینالمللی گرفته بود.
■︎ فیلم «دختر پریخانوم» به کارگردانی علیرضا معتمدی در نخستین حضور جهانی خود به بخش مسابقه اصلی جشنواره فیلم ورشو راه یافت. این فیلم سومین ساخته معتمدی است و سها نیاستی، مرضیه برومند و صحرا اسداللهی نیز در آن بازی کردهاند.
■︎ نخستین تصویر پیمان قاسمخانی در فیلم «بُنسای» به کارگردانی علی بهراد منتشر شد. تدوین فیلم به پایان رسیده و با آغاز آهنگسازی شروین حاجیپور، این اثر برای اکران پاییز آماده میشود.
■︎ فیلم «رویای رهایی» ساخته عباس رافعی در جشنواره بینالمللی فیلم آوانکا پرتغال، تقدیر ویژه بخش فیلم بلند را دریافت کرد. این فیلم داستان سه زن از طبقات مختلف اجتماعی را روایت میکند که برای رهایی از تعصبات و سنتهای اجتماعی با مشکلاتی روبهرو میشوند.
■︎ هفتمین جشنواره بینالمللی فیلم پرواز با معرفی برگزیدگان در برج آزادی به پایان رسید. جشنواره اعلام کرد از تولید پنج فیلم حمایت خواهد کرد و بر تغییر نگاه جامعه به افراد دارای معلولیت از «ترحم» به «توانمندی» تأکید شد.
■︎ فیلم «عموی بچهها» به کارگردانی احمد درویشعلیپور و تهیهکنندگی علی قائممقامی، پس از پایان فیلمبرداری برای حضور در جشنواره فیلمهای کودکان و نوجوانان آماده میشود. داریوش فرضیایی در نخستین فیلم سینمایی خود در کنار جمعی از بازیگران در این اثر حضور دارد.
■︎ سیروس ابراهیمزاده، بازیگر پیشکسوت سینما و تئاتر، پس از یک دوره بیماری درگذشت. او در فیلمهایی مانند «کمالالملک»، «هتل کارتن»، «شمعی در باد»، «مسافر ری» و «همسر» ایفای نقش کرده بود.
■︎ فیلم رئالعروسکی «من جاسوزنی نیستم» به کارگردانی منوچهر هادی در مراحل فنی قرار دارد و برای جشنواره فیلمهای کودکان و نوجوانان آماده میشود. داستان فیلم درباره دختربچهای به نام سارا و عروسکش «دکمه» است که برای احیای کارگاه خیاطی پدربزرگ با چالشهای مختلف روبهرو میشوند.
سینمای جهان
■︎ جشنواره فیلم سنسباستین در مراسم افتتاحیه با اجرای فریبا شیخان و ماریونا ترس، از فلسطین و مردم غزه حمایت کرد و با یووال آبراهام و ریچل شور، سازندگان مستند «نازا»، اعلام همبستگی کرد. ورنر هرتسوگ نیز جایزه افتخاری جشنواره را از اورلاندو بلوم دریافت کرد.
■︎ فیلم جدید و بدون عنوان شان پن درباره حمله ۶ ژانویه به کنگره آمریکا، با حضور بردلی کوپر، به بخش مستقل Clockwork برادران وارنر منتقل شده است. فیلمبرداری برای پاییز ۲۰۲۷ و اکران محدود برای دسامبر ۲۰۲۸ برنامهریزی شده است.
■︎ شبکههای ایبیسی، سیبیاس، انبیسی و فاکس نیوز در اعتراض به محدودیت دسترسی شبکههای سیانان، پولیتیکو و اماس ناو به کاخ سفید، اعلام کردند خبرنگاران خود را برای همراهی با ترامپ اعزام نمیکنند.
■︎ فیلم «درختان نظارهگرند» به کارگردانی بهمن قبادی و تهیهکنندگی اجرایی مارتین اسکورسیزی در جشنواره تورنتو با انتقاد شدید برخی منتقدان به دلیل استفاده گسترده از هوش مصنوعی روبهرو شد. نقدها همچنین فیلمنامه و ریتم فیلم را ضعیف ارزیابی کردهاند.
■︎ توافق دادستان کل کالیفرنیا با دیوید الیسون، یکی از موانع حقوقی ادغام پارامونت و برادران وارنر دیسکاوری را برطرف کرده است. طبق توافق، پارامونت باید طی پنج سال ۱.۵ میلیارد دلار در تولیدات سینمایی سرمایهگذاری کند و سالانه ۳۰ فیلم عرضه کند؛ معامله ۱۱۱ میلیارد دلاری هنوز به تأیید دادگاه فدرال نیاز دارد.
■︎ گزارشها از بررسی مقدماتی احتمال سرمایهگذاری ایلان ماسک در معامله پارامونت و برادران وارنر خبر میدهند. پارامونت به دنبال منابع نقدینگی تازه است و ارتباط ماسک با لری الیسون، که تأمین بخش بزرگی از هزینه معامله را بر عهده دارد، میتواند زمینه مذاکرات احتمالی باشد.
■︎ تام کروز گفته معمولاً ترجیح میدهد نویسنده یا کارگردان فیلمنامه را برایش بخواند تا برداشت شخصیاش بر درک اولیه اثر تأثیر نگذارد. او همچنین توضیح داده با تمرین و زمانبندی، گریم ششساعته شخصیتش در «دیگر» را به کمتر از یک ساعت رسانده است.
■︎ پزشکی قانونی علت مرگ هیدن پنتییر را مسمومیت ناشی از فنتانیل، زاناکس و چند ماده دیگر اعلام و مرگ او را تصادفی تشخیص داده است. پنتییر، بازیگر «قهرمانان» و «نشویل»، ۱۶ اوت در ۳۶سالگی درگذشت.
■︎ اکران مجدد «انتقامجویان: آخر بازی» در کویت، تنها دو روز پیش از اکران، لغو شد و علت آن اعلام نشده است. بلیتهای خریداریشده بازپرداخت میشوند. این فیلم قرار است از ۲۵ سپتامبر در بازارهای مختلف اکران شود.
■︎ السالوادور برای نخستین بار فیلمی را برای رقابت اسکار بهترین فیلم بینالمللی ارسال کرده است. «رأسها» ساخته آرتورو لوپز روداس درباره سه دوست قدیمی است که پس از نزدیک به ۳۰ سال در مراسم خاکسپاری دوست مشترکشان دوباره دیدار میکنند.
■︎ جشنواره فیلم دریای سرخ دوره ۲۰۲۶ خود را لغو کرد و اعلام کرد دوره بعدی در سهماهه پایانی ۲۰۲۷ برگزار میشود. برگزارکنندگان مسائل لجستیکی را دلیل تصمیم اعلام کردهاند و احتمال دارد برخی فیلمهای برنامهریزیشده به جشنوارههای مراکش، دوحه یا قاهره منتقل شوند.
■︎ مارتین اسکورسیزی و رابرت دنیرو در نیویورک نشان لژیون دونور فرانسه را از امانوئل مکرون دریافت کردند. لئوناردو دیکاپریو، دنیل دیلوئیس و جودی فاستر نیز در این مراسم حضور داشتند.
■︎ «قلب هیولا» ساخته دیوید آیر و با بازی برد پیت پیش از اکران نقدهای مثبتی دریافت کرده و اکنون امتیاز ۹۶ درصد راتن تومیتوز و ۷۰ متاکریتیک دارد. داستان درباره سرباز سابقی است که همراه سگ جنگی بازنشستهاش پس از سقوط هواپیما در آلاسکا برای بقا تلاش میکند.
■︎ نخستین تریلر «روز نوش» با بازی جانی دپ، مدلین کلاین و پنهلوپه کروز منتشر شد. فیلم درباره بارتندری روی یک کشتی تفریحی و مردی مرموز است که درگیر ماجرایی جنایی میشوند. «روز نوش» ۲۶ مارس ۲۰۲۷ اکران خواهد شد.
■︎ هانا آینبیندر و سوزان ساراندون در تجمع اعتراضی به حضور بنیامین نتانیاهو در نیویورک بازداشت شدند؛ هنوز مشخص نیست بازداشت آنها رسمی بوده یا نمادین. هر دو بازیگر پیشتر نیز به صورت علنی از فلسطین حمایت کرده بودند.
■︎ ساخت «اره ۱۱» تأیید شد و مایک پی. نلسون کارگردانی آن را بر عهده میگیرد. جیمز وان و لی وانل تهیهکنندگان فیلم هستند و بلومهاوس و لاینزگیت نیز به عنوان شرکای تولید و توزیع فعالیت خواهند کرد. آخرین قسمت این مجموعه در سال ۲۰۲۳ اکران شده بود.
سپاس از همراهیتان