«ویتسک»؛ وقتی فقر، قدرت و علم به تراژدی میرسند
کتاب «ویتسک» نوشته گئورگ بوشنر با ترجمه محمود حدادی و از سوی انتشارات بیدگل منتشر شد.
به گزارش میزهنری،کتاب «ویتسک» نوشته گئورگ بوشنر با ترجمه محمود حدادی و از سوی انتشارات بیدگل منتشر شده است. این اثر ۱۲۴ صفحهای در سری چاپ نخست، یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین نمایشنامههای تاریخ ادبیات نمایشی به شمار میرود.
«ویتسک» شاهکار ناتمام بوشنر، از رادیکالترین متون نمایشی قرن نوزدهم است؛ متنی که سالها پیش از شکلگیری رسمی تئاتر مدرن، زبان، ساختار و مفهوم قهرمان در درام کلاسیک را به چالش کشید. نمایشنامه با صحنههایی کوتاه، گسسته و اپیزودیک، زندگی سربازی فقیر و فرودست را روایت میکند که تحت فشار فقر، ساختار قدرت نظامی، بیاخلاقی علمی و تحقیر اجتماعی، بهتدریج به فروپاشی روانی میرسد.
ویتسک نه یک قهرمان تراژیک به معنای کلاسیک، بلکه انسانی عادی است که در شبکهای از مناسبات نابرابر گرفتار شده است؛ انسانی که بدنش به میدان آزمایش و روحش به عرصه سلطه بدل میشود. بوشنر با زبانی ساده، عریان و بیواسطه نشان میدهد چگونه علم و قدرت میتوانند به ابزار سرکوب تبدیل شوند و فقر، فراتر از یک وضعیت اقتصادی، شکلی از حذف انسانی است. سیر روایی این نمایشنامه نه بهسوی یک نقطه اوج دراماتیک، بلکه بهعنوان پیامد منطقی جهانی پیش میرود که امکان دیگری برای زیستن باقی نگذاشته است.
این اثر را میتوان پیشدرآمدی بر جریانهای ناتورالیسم و اکسپرسیونیسم دانست؛ متنی که الهامبخش نسلهای بعدی نمایشنامهنویسان و نظریهپردازان، از جمله برتولت برشت و جریانهای تئاتر معاصر بوده است. «ویتسک» با وجود گذشت نزدیک به دو قرن از زمان نگارش، همچنان پرسشهای بنیادین خود درباره قدرت، جنون و مسئولیت اجتماعی را زنده و تکاندهنده پیش روی مخاطب امروز قرار میدهد.
گئورگ بوشنر، نویسنده این اثر، با نام کامل کارل گئورگ بوشنر (۱۸۱۳–۱۸۳۷)، نویسنده، شاعر، پزشک و انقلابی آلمانی بود که با وجود عمر کوتاه خود، تأثیری ماندگار بر ادبیات و تئاتر جهان برجای گذاشت.
