از میراث استعمار تا بازخوانی هویت؛ هنر غنا در پاریس
نمایشگاه «زمان برداشت» در بنیاد کارتیه پاریس با ارائه آثاری از هنرمندان معاصر غنا، میراث استعمار، هویت فرهنگی و مسئله بازگرداندن آثار هنری به سرزمین مبدأ را به بحث می‌گذارد؛ رویدادی که هنر را به بستری برای بازخوانی تاریخ و نسبت جوامع با میراث فرهنگی‌شان تبدیل می‌کند.
به گزارش میز هنری، نمایشگاه «زمان برداشت» ۲۲ اکتبر ۲۰۲۶ در بنیاد کارتیه پاریس افتتاح شد. این نمایشگاه با حضور آثاری در حوزه‌های چیدمان، عکاسی، نقاشی، کلاژ و چاپ دستی، تجربه تاریخی و تحولات اجتماعی غنا را از دریچه هنر معاصر بررسی می‌کند و تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۷ ادامه خواهد داشت.
ابراهیم ماهاما، هنرمند غنایی، از چهره‌های محوری این نمایشگاه است. در چیدمان «پارلمان ارواح»، چهارپایه‌های سنتی قوم آشانتی به شکل دایره کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند؛ اشیایی که در پیوند با تاریخ و فرهنگ غنا، مسئله سرنوشت میراث فرهنگی خارج‌شده از این کشور در دوران استعمار را به یاد می‌آورند.
اهمیت این چیدمان تنها به استفاده از اشیای سنتی محدود نمی‌شود؛ کنار هم قرارگرفتن آن‌ها می‌تواند به‌عنوان دعوتی برای بازاندیشی درباره حافظه جمعی و جایگاه اشیای فرهنگی در روایت تاریخ خوانده شود. در این نگاه، اثر هنری صرفاً شیئی برای تماشا نیست، بلکه حامل خاطرات و معناهایی است که از بستر اجتماعی و تاریخی خود جداشدنی نیستند.
نمایش فیلم «پنهانت می‌کنم»، ساخته نی کواته اوو در سال ۱۹۷۰، بُعد دیگری به این موضوع می‌افزاید. این فیلم به مسئله بازگرداندن آثار هنری به کشورهای مبدأ می‌پردازد؛ موضوعی که همچنان در بحث‌های جهانی درباره موزه‌ها، مجموعه‌های هنری و میراث فرهنگی مطرح است. حضور این اثر در کنار چیدمان ماهاما، گفت‌وگویی میان هنر و تاریخ ایجاد می‌کند و توجه را از خود اشیا به مسیر انتقال و مالکیت آن‌ها نیز می‌کشاند.
نمایشگاه همچنین شامل عکس‌های جیمز بارنور از زندگی روزمره و تحولات اجتماعی غنا، آثار چاپی زهرا اوپوکُو و نقاشی‌های گیدئون آپا است. تنوع رسانه‌ها و رویکردهای هنری، امکان مواجهه با تجربه غنا را از منظرهای گوناگون فراهم می‌کند؛ از زندگی روزمره تا حافظه تاریخی و بازنمایی هویت.
«زمان برداشت» از این منظر، فراتر از نمایش مجموعه‌ای از آثار هنری، فرصتی برای تأمل درباره رابطه میان هنر، تاریخ و مالکیت فرهنگی است. پرسش اصلی آن را می‌توان چنین صورت‌بندی کرد: وقتی آثار فرهنگی از بستر تاریخی و اجتماعی خود جدا می‌شوند، چه کسی حق روایت تاریخ آن‌ها را دارد و بازگشت این آثار چه معنایی برای جوامع مبدأ پیدا می‌کند؟
این نمایشگاه تا ۲۸ فوریه ۲۰۲۷ در بنیاد کارتیه پاریس برپاست.
