«مهاتما گاندی» رومن رولان؛ کتابی که قائد شهید امت ترجمه‌اش را ممتاز خواند
رهبر شهید انقلاب در دیدارشان با برگزیدگان کردستان به سال ۱۳۸۸ کتاب «مهاتما گاندی» را کتابی برجسته خواندند و ترجمه‌اش را ممتاز توصیف کردند.
به گزارش میزهنری،به نقل از روابط عمومی ستاد خبری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، رهبر شهید انقلاب حضرت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای در دیداری به تاریخ ۲۴ اردیبهشت ماه سال ۱۳۸۸ با برگزیدگان کردستان، وقتی که اطلاع پیدا کردند، آقای احمد قاضی برادر مرحوم محمد قاضی نیز در آن جلسه حضور دارد، درباره این مترجم فقید چنین فرموده بودند: «من شاید چهل سال پیش یا بیشتر، اولین ترجمه را از مرحوم محمد قاضی خواندم که گمان می‌کنم ترجمه کتاب «مهاتما گاندی» نوشته رومن رولان بود. هم کتاب، کتاب بسیار ممتازی است، هم ترجمه محمد قاضی حقاً ترجمه برجسته و ممتازی است. البته چند سال بعد هم ترجمه دیگر ایشان را از یک اثر بسیار مهم دیگری از رومن رولان خواندم که «جانِ شیفته» – است به نظرم سه، چهار جلد است – با نثر بسیار فاخر و حقیقتاً مرصع و مزین.»
قائد شهید امت درباره کیفیت ترجمه مرحوم قاضی مطلب را چنین ادامه داده بودند: «البته من از جهت اینکه ترجمه چقدر با اصل مطابق است، اظهار نظری نمی‌توانم بکنم؛ کسانی که زبان اصل را می‌دانند، آنها باید اظهار نظر کنند، لیکن از نظر زبان و نثر، حقاً یک چیز برجسته‌ای است. ما با آثار مترجمین و نویسندگان فارسی آشنا هستیم و تقویم و ارزیابی این آثار، فی الجمله در ذهن هست. با این محاسبه، به نظر من ترجمه مرحوم قاضی ترجمه برجسته‌ای است. من البته خود ایشان را هم یک بار دیدم؛ در اواخر دوران ریاست جمهوری در شیراز در کنگره حافظ با ایشان ملاقات کردم – ایشان را معرفی کردند – حنجره ایشان مشکلی پیدا کرده بود، با میکروفون صحبت می‌کرد؛ چند جمله‌ای با ایشان صحبت کردیم.»
درباره کتاب و ناشر آن
کتاب «مهاتما گاندی» اثر رومن رولان؛ رمان‌نویس و زندگینامه‌نویس مشهور فرانسوی به زندگی و اندیشه‌های رهبر بزرگ هند اختصاص است. رولان در جایگاه یک اروپایی هم‌عصر با گاندی، با دقت به این شخصیت نگاه کرده و تصویری روشن از اهداف و آرمان‌های او را به دست داده است. این کتاب به مخاطب کمک می‌کند تا لایه‌های عمیق‌تری از مبارزات روحی و اجتماعی گاندی را ببیند.
رولان در این کتاب روی دو ویژگی اصلی گاندی تأکید دارد: باور به حقیقت و پرهیز از خشونت. گاندی با تکیه بر همین دو اصل، در برابر قدرت بریتانیا ایستادگی کرد و بعدها همین اصول را به عرصه سیاست نیز وارد ساخت. خواننده در این اثر با روش‌های مبارزاتی گاندی مانند مقاومت در برابر استعمار آشنا می‌شود؛ روش‌هایی که سرانجام به دگرگونی‌های بزرگ اجتماعی و سیاسی در هند انجامید.
یکی از نکات قابل توجه این کتاب، نگاه متعادل رولان به گاندی است. نویسنده هم بخش‌هایی از قدرت اخلاقی گاندی را ستوده و هم در جاهایی به برخی از تصمیمات سیاسی او نقد وارد کرده است. همین رویکرد، به اثر عمق و اعتبار بیشتری داده و نشان‌دهنده توان تحلیلی رولان است.
به باور منتقدان رومن رولان در این اثر، تحلیل فلسفی عمیقی از زندگی، افکار و مبارزات گاندی ارائه داده است. مخاطب به عینه شاهد است که گاندی چگونه با تکیه بر اصول اخلاقی خود توانست بر امپراتوری بریتانیا پیروز شود و جایگاهی ماندگار در تاریخ هند و جهان پیدا کند. مطالعه این کتاب به درک بهتر مفاهیمی مانند مقاومت و جست‌وجوی حقیقت کمک می‌کند و همچنان برای نسل‌های آینده الهام‌بخش خواهد بود.
این ترجمه را اکنون نشر روزبهان منتشر می‌کند. دوازدهمین بازنشر این ترجمه توسط نشر روزبهان به سال ۱۴۰۲ منتشر شده است.
هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران از بیست‌وششم اردیبهشت تا دوم خرداد (۱۴۰۵) با شعار «بخوانیم برای ایران» در نشانی book.icfi.ir برگزار می‌شود.
