بزرگداشت محمد متوسلانی؛ تجلیل از یک عمر خلاقیت در سینمای ایران

آیین بزرگداشت محمد متوسلانی، کارگردان پیشکسوت سینما، با نمایش فیلم «سازش» و تجلیل از نقش بی‌بدیل او در سینمای ایران، عصر پنجشنبه در فرهنگسرای نیاوران برگزار شد.

به گزارش میزهنری،به نقل از روابط عمومی فرهنگسرای نیاوران، آیین بزرگداشت محمد متوسلانی، از کارگردانان و فیلم‌نامه‌نویسان پیشکسوت و برجسته ایران، به همت کانون کارگردانان سینمای ایران و با همکاری صندوق اعتباری هنر و فرهنگسرای نیاوران، عصر پنجشنبه، ۲۷ شهریور ماه ۱۴۰۴، برای اعضای خانه سینما در سالن خلیج فارس این مجموعه برگزارشد.در ابتدای مراسم، فریدون جیرانی، رئیس کانون کارگردانان ایران، ضمن تقدیر از سالها فعالیت هنری محمد متوسلانی، ایشان را از کارگردانان نسل اول معرفی کرد و گفت : امشب یکی از بهترین فیلم‌های متوسلانی را می‌بینیم که اولین بار در سال ۵۳  نمایش داده شده و دوباره بعد از ۵۱ سال به نمایش در ‌می‌آید. با این تفاوت که این فیلم نسخه پس از انقلاب است که در سال‌های ۵۸ و ۵۹ اکران شده است. وی در ادامه به آثار دیگری از متوسلانی از جمله فیلم «طوفان در شهر ما» و «بی ستاره‌ها» با بازی درخشان ژاله علو، «سه نخاله»، «شیرفروش» و..  اشاره کرد.

در ادامه، پس از پخش کلیپی از آثار متوسلانی، نسخه‌ای از فیلم سازش، اثر قدیمی این کارگردان، برای مدعوین به صورت خصوصی اکران شد. پس از آن محمد متوسلانی، فریدون جیرانی و مجید مظفری با حضور در صحنه سالن خلیج فارس به بیان خاطراتی از دوران تهیه فیلم سازش و همچنین وضعیت سینمای ایران در آن دوره پرداختند.

فریدون جیرانی در ابتدای سخنان خود گفت: با اینکه ۵۱ سال از ساخت این فیلم گذشته، هنوز هم فیلم زنده و سرپایی است چرا که دارای تمام شرایطی است که یک فیلم خوب نیاز دارد، اعم از کارگردانی، بازیگری، فیلمبرداری و…،  هم چنین یکی از بهترین بازی‌های بهروز وثوقی نیز به شمار می‌رود.

جیرانی در ادامه سخنان خود به عدم تایید پخش این فیلم در سال ۱۳۵۸ و پس از آن حذف بخش‌هایی از فیلم و اصلاح آن سخن گفت و یادآور شد نسخه نمایش داده شده نسخه‌ای است که در همان سال مورد تایید کمیسیون سینما قرار گرفته است.

سخنران بعدی این مراسم، محمد متوسلانی بود که با فراموش نشدنی خواندن این مراسم، از برگزارکنندگان آن تشکر و قدردانی کرد و امشب را یکی از بهترین شبهای زندگی هنری خود دانست. متوسلانی در ادامه افزود: همانگونه که جناب جیرانی فرمودند بعد از انقلاب، این فیلم نمایش داده نشد. این یک کپی بود که آقای علی عباسی به دلیل شرایط زمان فکر کرده بود که بتواند برای آن پروانه نمایش بگیرد. باز هم سپاسگزارم که در این شرایط توانستید این فیلم را با همین کیفیت نمایش دهید و این کار بزرگی است و هرگز فکر نمی‌کردم در یک جایی مثل فرهنگسرای نیاوران به تماشای این فیلم بشینم. متوسلانی ادامه داد:   امیدواریم توجه به فیلم‌های سینمای گذشته بهتر شود، چه فیلم‌هایی که در گذشته موفق بودند ولی با مرور زمان افت کردند و چه فیلم‌هایی که در ابتدا ناموفق بودند ولی به مرور زمان و توجه بیشتر به لایه‌های ناپیدای آن، زنده شدند.

این کارگردان سینما در پایان سخنان خود ادامه داد: متاسفانه در گذشته توجه مناسبی به فیلم‌های کمدی نبود. فکر می‌کردند فیلم‌های کمدی فقط برای خنداندن است و  نگاه و تحلیل درستی به آن نداشتند، حتی دنبال المان‌های خاص موجود در آنها نیز نبودند. به طور کلی امیدوارم نگاه بی‌طرفانه‌ای به فیلم‌ها بشود تا جایگاه خودشان را پیدا کنند. باید تمام جنبه‌های مثبت و منفی یک فیلم را در نظر گرفت، نه اینکه در دوره‌هایی که یک چیزهایی مُد روز بوده، به آن توجه شده و بالعکس. ولی من افتخار می کنم که در زمینه فیلم های کمدی فعالیت داشتم، کارگردانی کردم و فیلم نامه نوشتم و معضلات اجتماعی را در قالب آن بیان می‌کردم.

مجید مظفری، بازیگر فیلم سازش، نیز با حضور در صحنه ضمن تشکر از عوامل برگزاری اینگونه مراسم ها به بیان خاطراتی از بازی در فیلم سازش پرداخت و گفت: با دیدن این فیلم دوباره به سال ۵۳ برگشتم. زمانی که این فیلم ساخته شد خیلی‌ها کنار ما بودند و ما درکنارشان بودیم. که اکنون در میان ما نیستند. روحشان شاد.  این فیلم سکوی پرتاب من بود، چرا که من پیش از آن صرفاً در تئاتر بازی می‌کردم. در واقع من با سازش دیده شدم، با سازش بازیگری جلوی دوربین و لنز را یاد گرفتم، و به همین دلیل همیشه قدردان آقای متوسلانی هستم. این بازیگر سینما، سخنانش را با بیان خاطراتی از بازی در فیلم سازش به پایان رساند.

سعید مطلبی از نویسندگان و کارگردانان برجسته نیز در سخنانی از فعالیت‌های ارزشمند  متوسلانی تقدیر کرد. 

فریدون جیرانی در بخش پایانی این مراسم، از علی عباسی، تهیه‌کننده فیلم سازش یاد کرد و گفت او همیشه دنبال بهترین‌ها بود و به همین دلیل تهیه‌کننده فیلم‌های خوبی از جمله رضا موتوری به کارگردانی مسعود کیمیایی، سوته دلان و حسن کچل از علی حاتمی، تنگنا و تنگسیر از امیر نادری و… بود. او همچنین ابراز امیدواری کرد تا امکانی فراهم شود تا شبی نیز به سعید مطلبی و نمایش فیلم «کوچه مردها» ساخته شده در سال ۱۳۴۹، اختصاص داده شود.

در پایان مراسم، اصغر نعیمی کارگردان و عضو شورای سیاست‌گذاری کانون کارگردانان سینمای ایران، متن لوح تقدیر این کانون را به شرح زیر برای حاضران، قرائت کرد:

«جناب آقای محمد متوسلانی

یک عمر فعالیت خلاقانه در سینمای ایران، از شما هنرمندی شایسته تحسین و قابل احترام ساخته که نقش انکارناپذیری در رشد سینمای ملی ما داشته اید.کانون کارگردانان سینمای ایران مفتخر است در شبی مزین به نام «۵۱ سال بعد، محمد متوسلانی با سازش» از جنابعالی تقدیر به عمل آورد. تردید نداریم که سینمای نوین امروز، محصول خلاقیت و تلاش بزرگان و پیشگامانی چون شماست که ما به سهم خود سپاسگزارتان هستیم.

فریدون جیرانی، رئیس کانون کارگردانان ایران»

گفتنی است؛ سعید مطلبی، فریدون جیرانی، مجید مظفری، ابوالفضل پورعرب، حسن رضایی، مهدی میامی، محمود مقامی، سام قریبیان، غلامرضا موسوی، محسن شایان‌فر، حبیب اسماعیلی، ابراهیم وحیدزاده، مهدی احمدی، اصغر پورهاجریان، محسن امیریوسفی، وحید موساییان، اصغر نعیمی، محمدرضا عرب، دانش اقباشاوی و… نیز از هنرمندان حاضر در این مراسم بودند.