به بخش نگاه هفته خوش آمدید
به گزارش گروه فرهنگ و هنر میز هنری، در هفته‌ای که گذشت، فرهنگ و هنر با رویدادهایی در حوزه موسیقی، هنرهای تجسمی، ادبیات، تئاتر و سینمای ایران و جهان همراه بود؛ از برگزاری جشنواره‌ها و معرفی آثار تازه تا موفقیت هنرمندان و تحولات تولید و اجرا.
همراه ما باشید تا با جزئیات بیشتر این رویدادها آشنا شوید.
موسیقی و هنرهای تجسمی
■︎ سی‌وسومین جشنواره هنرهای تجسمی جوانان ایران با ثبت‌نام ۱۰۷۲ هنرمند از ۳۱ استان و ارائه ۶۴۲۶ اثر، وارد مرحله انتخاب آثار شد. نقاشی، عکاسی، گرافیک، طراحی و تصویرسازی بیشترین تعداد شرکت‌کننده را داشته‌اند. این جشنواره از ۲۳ تا ۲۷ آبان در کرمانشاه برگزار می‌شود.
■︎ برگزیدگان جایزه تصویرگری «اگر می‌شد صدا را دید» با موضوع تصویرگری شعرهای محمدرضا شفیعی کدکنی معرفی شدند. آذر اسدی‌راد و میثم فراهانی جایزه بزرگ، فاطمه‌سادات ارزه‌گر جایزه هنرمند جوان و پروانه نعمتی جایزه ویژه را دریافت کردند. نمایشگاه آثار این رویداد تا ۱۵ آبان در خانه طهران ادامه دارد.
■︎ محسن راستانی، عکاس پیشکسوت و از چهره‌های شناخته‌شده عکاسی مستند ایران، صبح یکشنبه سوم آبان پس از تحمل یک دوره بیماری درگذشت. او با ثبت تصاویر جنگ و زندگی اجتماعی مردم و اجرای پروژه‌هایی چون «خانواده ایرانی» در عکاسی مستند ایران تأثیرگذار بود. مراسم تشییع او سه‌شنبه پنجم آبان از مقابل خانه هنرمندان ایران برگزار می‌شود.
■︎ مهلت ارسال آثار به هشتمین دوره جایزه دوسالانه بهترین کتاب موسیقی تا ۱۵ آبان ۱۴۰۵ تمدید شد. کتاب‌های منتشرشده از شهریور ۱۴۰۱ تا شهریور ۱۴۰۵ در بخش‌های تألیف و ترجمه داوری می‌شوند و چهار اثر برگزیده در مراسم ویژه خانه موسیقی در زمستان معرفی خواهند شد.
■︎ گروه موسیقی نهال به سرپرستی لیلا نجفی، جمعه هشتم آبان ویژه بانوان در تالار وحدت روی صحنه می‌رود. این اجرا با همراهی گروه حرکتی و ۲۰ نوازنده دف برگزار می‌شود و بخش عمده قطعات آن به بازخوانی آثار خاطره‌انگیز اختصاص دارد.
■︎ پنجمین حراج تخصصی هنرهای ایرانی و اسلامی باران پس از هفت سال وقفه با بیش از ۸۰ اثر در مرکز همایش‌های بین‌المللی رایزن آغاز به کار کرد. این دوره علاوه بر خوشنویسی، به نگارگری نیز اختصاص دارد و به یاد محمود فرشچیان برگزار می‌شود. نمایش آثار در روزهای ششم و هفتم آبان برای عموم آزاد بود.
■︎ همایون شجریان و گروه سیاوش در نخستین شب کنسرت «هر جا که تویی» در ورزشگاه نقش جهان اصفهان، میزبان حدود شش‌هزار مخاطب بودند. شجریان در این اجرا یاد استادان موسیقی اصفهان، حسن کسایی و جلیل شهناز، را گرامی داشت.
■︎ هفتمین هفته تصویرگری جمعه هشتم آبان در خانه هنرمندان ایران افتتاح می‌شود. نمایشگاه اصلی این رویداد با عنوان «راه» بیش از ۳۰۰ اثر از اعضای انجمن تصویرگران را در بر می‌گیرد و نمایشگاه‌های دیگری نیز در بخش‌های جانبی و بین‌المللی برگزار می‌شوند. این رویداد تا ۲۱ آبان ادامه دارد.
■︎ نمایشگاه «جستجوی ایران» با بیش از ۱۰۰ اثر از گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران، عصر شنبه نهم آبان افتتاح می‌شود. آثاری از هنرمندانی چون سهراب سپهری، پرویز تناولی، حسین زنده‌رودی و بهمن محصص در این نمایشگاه با محوریت بازنمایی تجربه ایران به نمایش درمی‌آیند. بازدید عمومی از دهم آبان تا نیمه آذر امکان‌پذیر است.
■︎ نمایشگاه گروهی نقاشی‌خط «رد خط» با آثار پنج هنرمند در گالری شماره ۲ فرهنگسرای نیاوران افتتاح شد. این مجموعه با نگاهی معاصر به حروف نستعلیق، پیوند میان خوشنویسی سنتی و هنر مدرن را دنبال می‌کند و تا ۱۵ آبان میزبان علاقه‌مندان است.
■︎ نمایش موزیکال «امیرکبیر» به نویسندگی و کارگردانی بهزاد عبدی و با همراهی ارکستر جوانان پارس زمین به رهبری امین غفاری، اواخر آبان روی صحنه می‌رود. این اثر با ترکیب داستان، موسیقی، آواز و حرکت، سرنوشت امیرکبیر و نسبت انسان با تاریخ را روایت می‌کند. اطلاعات تکمیلی اجرا به‌زودی اعلام خواهد شد.
■︎ ششمین جشنواره موسیقی کیش از ۱۶ تا ۱۹ آبان با محوریت موسیقی بانوان نواحی و حرکات آیینی اقوام ایرانی برگزار می‌شود. اجرای گروه‌های موسیقی، کارگاه‌های پژوهشی و برنامه‌های آموزشی با هدف پاسداشت میراث موسیقایی و حمایت از هنرمندان جوان در دستور کار این رویداد قرار دارد.
کتاب و ادبیات
■︎ نشست ادبی «منظومه» با حضور زهیر توکلی، شاعر و پژوهشگر ادبی، در باغ کتاب تهران برگزار شد. در این نشست بر ضرورت پاسداشت شأن اهل‌بیت(ع)، اعتبارسنجی روایت‌های تاریخی و بهره‌گیری از میراث شعر آیینی تأکید شد و جمعی از شاعران نیز به شعرخوانی پرداختند.
■︎ ریو موراکامی، نویسنده و فیلمساز ژاپنی، در ۷۴ سالگی درگذشت. او با بیش از ۴۰ اثر داستانی و پرداختن به موضوعاتی چون خشونت، بیگانگی و جنبه‌های تاریک جامعه مدرن شناخته می‌شد. «تقریباً آبی شفاف»، «در سوپ میسو» و «آزمون بازیگری» از آثار مطرح او هستند.
■︎ شعار سی‌وچهارمین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران «با کتاب گفت‌وگو کنیم» انتخاب شد. این رویداد از ۲۳ تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ در سراسر کشور برگزار می‌شود و بر نقش کتاب در گفت‌وگوی فردی، اجتماعی و فرهنگی تأکید دارد.
■︎ دهمین دوره جایزه ابوالحسن نجفی بهمن‌ماه امسال با هدف پاسداشت ترجمه و اعتلای زبان فارسی برگزار می‌شود. در این دوره، بهترین ترجمه رمان و مجموعه داستان کوتاه منتشرشده در سال ۱۴۰۴ معرفی و تقدیر خواهد شد. مهلت ارسال آثار به دبیرخانه جایزه تا پایان آبان ۱۴۰۵ است.
■︎ مهدی ماحوزی، نویسنده و پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی، در ۹۰ سالگی درگذشت. او در زمینه شرح و بررسی متون کلاسیک فارسی فعالیت داشت و آثاری چون «شرح مخزن‌الاسرار نظامی گنجوی» و «آتش اندر چنگ» را منتشر کرد. ماحوزی همچنین در معرفی و انتشار شماری از آثار علی دشتی نقش داشت.
■︎ احمد خاتمی و مهدی محبتی، دو استاد و پژوهشگر زبان و ادبیات فارسی، با احکام جداگانه رئیس انجمن آثار و مفاخر فرهنگی به عضویت شورای علمی این انجمن منصوب شدند. پژوهش در ادبیات کلاسیک، عرفان و نقد ادبی از زمینه‌های تخصصی فعالیت این دو استاد است.
■︎ ابراهیم حیدری، دبیر سی‌وچهارمین هفته کتاب، اعلام کرد ۸۰ درصد اعتبارات این رویداد به استان‌ها اختصاص می‌یابد. حمایت از کتاب‌فروشی‌ها، برگزاری نشست‌های تخصصی، مشارکت مدارس و کتابخانه‌ها و گسترش برنامه‌ها در مناطق روستایی از محورهای این دوره است. هفته کتاب از ۲۳ تا ۳۰ آبان برگزار می‌شود.
■︎ نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور به مناسبت روز جهانی نویسنده، پویش «بنویس!» را در آبان ۱۴۰۵ برگزار می‌کند. این پویش شامل مسابقه داستان کوتاه با موضوع تجربه کتاب‌خوانی و حضور در کتابخانه و همچنین بخش نامه‌نگاری به نویسندگان محبوب است. علاقه‌مندان می‌توانند از طریق سامانه مسابقات کتاب‌خوانی در این رویداد شرکت کنند.
■︎ کتاب «پیکره ناپیدای سینما» نوشته کاظم نظری، با بررسی ساختار و عملکرد تشکل‌های سینمایی، به چالش‌های صنفی، امنیت شغلی و ضرورت حمایت از حقوق حرفه‌ای سینماگران می‌پردازد. این کتاب در ۱۱۶ صفحه از سوی انتشارات امیرکبیر منتشر شده است.
تئاتر
■︎ نشست تخصصی «عصر کارگردان» با حضور اکبر زنجان‌پور، قطب‌الدین صادقی و حسین کیانی در خانه تئاتر برگزار شد. حاضران با بررسی دلایل کم‌کاری کارگردانان حرفه‌ای، مشکلات اقتصادی، کمبود سالن و امکانات، غلبه مناسبات تجاری و فاصله‌گرفتن تئاتر از مسائل جامعه را از موانع فعالیت مستمر هنرمندان دانستند.
■︎ در پایان مهلت ثبت آثار سی‌ویکمین جشنواره بین‌المللی تئاتر کودک و نوجوان، ۴۴۰ اثر برای حضور در بخش‌های مختلف این رویداد ثبت شد. از این تعداد، ۱۶۷ اثر در بخش کودک، ۱۲۸ اثر در بخش نوجوان، ۳۵ اثر در بخش خردسال و ۱۱۰ اثر در بخش فضای باز و دیگرگونه‌ها هستند. این جشنواره از ۸ تا ۱۳ آذر برگزار می‌شود.
■︎ نمایش «شول/با/سی» به نویسندگی و کارگردانی عقیل زمانی، از ۴ تا ۱۴ آبان، ساعت ۱۸:۳۰ در سالن دوم تماشاخانه هامون روی صحنه می‌رود.
■︎ مجموعه تئاتر شهر فراخوان پروژه «۲۰ و ۴ دگرگونه اجرا» را برای شناسایی هنرمندان نوگرا و تجربه‌های خلاقانه نمایشی منتشر کرد. در این رویداد، ۲۰ اثر در کارگاه نمایش و چهار اثر در تالار سایه در سال ۱۴۰۶ اجرا خواهند شد.
■︎ نمایشنامه‌خوانی «آرش» نوشته بهرام بیضایی، به کارگردانی مرتضی صباحی و تهیه‌کنندگی داود نامور، شنبه ۹ آبان ساعت ۲۲ در عمارت نوفل‌لوشاتو برگزار می‌شود. این اجرا با حضور گروهی از بازیگران و همراهی گروه موسیقی روی صحنه می‌رود.
■︎ نمایش «هری پاتر» به نویسندگی و کارگردانی شایان بهمنی، به‌دلیل استقبال مخاطبان تا ۱۵ آبان در سالن بلک‌باکس ایران‌مال تمدید شد. این اثر تاکنون در مجموع دو دوره اجرا، میزبان بیش از ۱۱ هزار تماشاگر بوده است.
■︎ سمیه آباده، فاطمه راد و الهام چنانی به‌عنوان اعضای هیئت انتخاب بخش نمایش‌های صحنه‌ای نخستین رویداد ملی «ایران‌دخت» معرفی شدند. این رویداد ویژه بانوان به دبیری مریم شعبانی، هفته نخست آذر برگزار می‌شود.
■︎ نمایش «مرلین» به نویسندگی و کارگردانی مهدیس زارع‌نژاد و تهیه‌کنندگی محمد قدس، از نیمه آبان در پردیس تئاتر شهرزاد روی صحنه می‌رود. این اثر با محوریت زندگی و ناگفته‌های مرلین مونرو، دومین تجربه کارگردانی زارع‌نژاد است.
■︎ مهلت ثبت‌نام و ارسال آثار به بخش «دیگرگونه‌های اجرایی» چهل‌وپنجمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر تا ۲۰ آبان تمدید شد. این بخش شامل آثار تجربی، نمایش‌های رادیویی، رادیوتئاتر و تئاتر تلویزیونی است.
سینمای ایران
■︎ مستند «خون طلایی آمنه» به کارگردانی حبیب احمدزاده در دانشگاه یورک کانادا و کافه تاریخ تهران به نمایش درآمد. احمدزاده در نشستی آنلاین به مدت ۹۰ دقیقه به پرسش‌های استادان و دانشجویان کانادایی پاسخ داد. این مستند درباره تلاش برای یافتن خون بسیار نادر دختری در بوشهر است.
■︎ کمال تبریزی با انتقاد از تقلید در سینمای جوان، بر ضرورت نوآوری و استقلال نگاه فیلمسازان در تولید آثار، به‌ویژه در حوزه دفاع مقدس و مقاومت، تأکید کرد. او شناخت استعدادها و دنبال کردن ایده‌های شخصی را از عوامل پیشرفت سینمای ایران دانست.
■︎ پردیس ملت برای سومین بار میزبان جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» شد. بیستمین دوره این جشنواره از ۱۸ تا ۲۳ آذر با دبیری محمد حمیدی‌مقدم برگزار می‌شود و نمایشگاه عکس مستند نیز در آن برپا خواهد شد.
■︎ شورای پروانه فیلمسازی با ساخت پنج فیلم سینمایی «تولد یک نجیب‌زاده» به کارگردانی لیلا عاج، «راز آرش» ساخته حمید زرگرنژاد، «بازگشت» به کارگردانی میکائیل دیانی، «کپسولی» ساخته کاوه دهقان‌پور و «لندی» به کارگردانی امین زندگانی موافقت کرد.
■︎ فیلم کوتاه «جمیل» به نویسندگی و کارگردانی نسیم اسدپور در جشنواره بین‌المللی فیلم پاستو کلمبیا رتبه دوم را کسب کرد و دیپلم افتخار گرفت. این اثر با موضوع کودکان ایرانی و فلسطینی ساخته شده و پیش‌تر به مرحله نهایی یک جشنواره دانشجویی در اسپانیا نیز راه یافته بود.
■︎ مؤسسه تصویر شهر فراخوان طرح «جانِ شهر» را با محوریت فرهنگ و سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی در فضای شهری منتشر کرد. علاقه‌مندان می‌توانند طرح‌ها و فیلمنامه‌های سینمایی و پویانمایی خود را از ۹ آبان تا ۹ آذر ۱۴۰۵ به این مؤسسه ارسال کنند.
■︎ سلیمان میناسیان، فیلمبردار پیشکسوت سینمای ایران، در ۹۵ سالگی در لندن درگذشت. او فیلمبرداری آثاری چون «خشت و آینه»، «موج، مرجان، خارا»، «تپه‌های مارلیک»، «گنجینه‌های گوهر» و «خانه سیاه است» را بر عهده داشت.
■︎ فیلم سینمایی «تولد یک نجیب‌زاده» به کارگردانی لیلا عاج و تهیه‌کنندگی سعید سعدی، با محوریت شهدای ناو دنا ساخته می‌شود. امیرحسین آرمان از بازیگران این اثر است و فیلمبرداری آن قرار است به‌زودی در منطقه کنارک آغاز شود.
■︎ نوزدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مقاومت با حضور خانواده شهدا، هنرمندان و مدیران فرهنگی در اصفهان افتتاح شد. جلال غفاری، دبیر جشنواره، از ارسال بیش از ۱۹۰۰ اثر از ۱۰۹ کشور خبر داد و بر نقش سینما در روایت مقاومت و ترویج امید تأکید کرد. این دوره از جشنواره از ۷ تا ۱۴ آبان برگزار می‌شود.
■︎ فراخوان نهمین جایزه پژوهش سال سینمای ایران با ۹ بخش منتشر شد. پژوهشگران تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ فرصت دارند آثار خود را در بخش‌هایی از جمله رساله دکتری، پایان‌نامه، مقاله علمی و پژوهش‌های رسانه‌ای ارسال کنند. این رویداد هم‌زمان با هفته پژوهش برگزار می‌شود و برگزیدگان ۲۵ آذر معرفی خواهند شد.
■︎ ۱۸ اثر مستند از کشورهای مختلف به بخش مسابقه بین‌الملل نوزدهمین جشنواره فیلم مقاومت راه یافتند. این آثار در ایام برگزاری جشنواره در پردیس سینمایی ملت نمایش داده می‌شوند. نوزدهمین دوره جشنواره از ۷ تا ۱۴ آبان ۱۴۰۵ به دبیری جلال غفاری برگزار می‌شود.
سینمای جهان
■︎ فیلم پویانمایی «وایلد وود» به کارگردانی تراویس نایت، پس از بیش از چهار سال تولید، با بودجه‌ای بین ۴۰۰ تا ۷۰۰ میلیون دلار ساخته شده و احتمالاً به پرهزینه‌ترین فیلم استاپ‌موشن تاریخ تبدیل می‌شود.
■︎ کیانو ریوز جایگزین آلن ریچسون در فیلم اکشن «گرداب» محصول نتفلیکس شد. داستان فیلم درباره یک مأمور فدرال و زنی است که در جریان طوفانی شدید، هدف حمله گروهی مسلح قرار می‌گیرند.
■︎ تام هنکس پس از ۱۴ سال با نمایشنامه «این دنیای فردا» به برادوی بازمی‌گردد. او این اثر را بر اساس مجموعه داستان‌های کوتاه خود نوشته و در کنار کلی اوهارا روی صحنه خواهد رفت.
■︎ والتر کونیگ، بازیگر نقش پاول چکوف در مجموعه و فیلم‌های «پیشتازان فضا»، در ۹۰ سالگی درگذشت. او این نقش را از سال ۱۹۶۷ ایفا کرد و در هفت فیلم نخست این مجموعه نیز حضور داشت.
■︎ فیلم «من راکی را بازی می‌کنم» ساخته پیتر فارلی، افتتاحیه چهل‌وهفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم قاهره خواهد بود. این اثر روایتگر تلاش سیلوستر استالونه جوان برای ساخت فیلم «راکی» است و جشنواره از ۲۰ تا ۲۹ آبان برگزار می‌شود.
■︎ الکه زومر، بازیگر آلمانی فیلم‌های «تیری در تاریکی» و «جایزه»، در ۸۵ سالگی در لس‌آنجلس درگذشت. او برای بازی در فیلم «جایزه» در سال ۱۹۶۴ جایزه گلدن گلوب بهترین بازیگر زن نوظهور را دریافت کرده بود.
■︎ پاتریک استوارت، بازیگر نقش کاپیتان پیکارد در مجموعه «پیشتازان فضا» و پروفسور خاویر در فیلم‌های «مردان ایکس»، در ۸۶ سالگی درگذشت. این بازیگر بریتانیایی سابقه‌ای طولانی در تئاتر داشت و برای نقش‌آفرینی‌هایش نامزد جوایز امی و گلدن گلوب شده بود.
■︎ آمازون پرایم ویدئو با جذب مدیر پیشین بخش فیلم نتفلیکس در آلمان، به‌دنبال گسترش تولیدات سینمایی و تصویری آلمانی‌زبان خود است. ساشا بولر از اول دسامبر مسئولیت هدایت گروه خلاق این پلتفرم در آلمان را بر عهده می‌گیرد.
■︎ مستند سینمایی «اورست: سوی دیگر» به کارگردانی الیزابت چای واسارهلی و جیمی چین، از ۳۰ اکتبر در سینماهای آمریکا اکران می‌شود. این اثر ماجرای تلاش دو کوهنورد برای صعود به اورست و اسکی از مسیر دشوار آن را روایت می‌کند.
■︎ نخستین واکنش‌ها به فیلم «گودزیلا منهای صفر» ساخته تاکاشی یامازاکی مثبت بوده است. منتقدان از جلوه‌های بصری و نبردهای هیولایی این دنباله تمجید کرده‌اند. فیلم سوم نوامبر در ژاپن و ششم نوامبر در آمریکای شمالی اکران می‌شود.
سپاس از همراهیتان
