«نازا» به آمریکا رسید؛ روایتی از جنایات اسرائیل در غزه
مستند «نازا» ساخته یووال آبراهام و راشل سزور، پس از دریافت جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره ونیز، راهی سینماهای آمریکا میشود؛ فیلم با طرح روایتهایی درباره حملات اسرائیل در غزه و تلفات غیرنظامیان، واکنش تند مقامهای اسرائیلی را نیز به دنبال داشته است.
به گزارش میز هنری، مستند «نازا» ساخته یووال آبراهام و راشل سزور، پس از حضور در جشنواره ونیز و دریافت جایزه ویژه هیئت داوران، در آمریکا اکران میشود؛ این فیلم با روایتهایی درباره جنایات اسرائیل در غزه، به یکی از آثار بحثبرانگیز اخیر درباره جنگ غزه تبدیل شده است.
«نازا» تنها مستند حاضر در بخش مسابقه اصلی جشنواره فیلم ونیز ۲۰۲۶ بود و در مراسم اختتامیه این رویداد، جایزه ویژه هیئت داوران را دریافت کرد. فیلم همچنین در نخستین نمایش خود با استقبال گسترده تماشاگران روبهرو شد و حدود ۲۵ دقیقه تشویق ایستاده دریافت کرد.
این مستند با تمرکز بر نحوه عملکرد ارتش اسرائیل در غزه، از جمله استفاده ادعایی از سامانههای مبتنی بر هوش مصنوعی برای شناسایی و هدفگیری، ساخته شده است. فیلمسازان در این اثر با ۲۴ نفر از نیروهای نظامی و اطلاعاتی اسرائیل گفتوگو کردهاند که هویت آنها بهدلیل ملاحظات امنیتی ناشناس نگه داشته شده است.
عنوان «نازا» نیز به اصطلاحی نظامی اشاره دارد که در فیلم برای میزان تلفات غیرنظامی پیشبینیشده در جریان یک حمله به کار میرود. مستند تلاش میکند با اتکا به شهادت منابع داخلی، تصویری از سازوکار تصمیمگیری و استفاده از فناوری در عملیات نظامی اسرائیل در غزه ارائه دهد.
«نازا» پس از موفقیت در ونیز، مسیر اکران خود در آمریکا را نیز دنبال میکند. نمایش فیلم در آمریکا با مدلی مستقل از پخش سنتی و با همراهی گاردین و شرکت فرانسوی mk2 انجام خواهد شد.
واکنش اسرائیل به «نازا»
اعطای جایزه ویژه هیئت داوران ونیز به «نازا» با واکنش تند مقامهای اسرائیلی همراه شد. میکی زوهر، وزیر فرهنگ و ورزش اسرائیل، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، یووال آبراهام و راشل سزور را به «خیانت به کشور» متهم کرد و اعلام کرد برای لغو تابعیت اسرائیلی آنها اقدام خواهد کرد.
زوهر همچنین موفقیت فیلم در ونیز را مورد انتقاد قرار داد و مدعی شد سازندگان آن با طرح این موضوعات به اسرائیل آسیب میزنند. گزارشها حاکی از آن است که درخواست او برای سلب تابعیت، در پی دریافت جایزه ویژه هیئت داوران از سوی «نازا» مطرح شده است.
در واکنشهای دیگر، مقامهای اسرائیلی محتوای فیلم و اعتبار منابع ناشناس آن را زیر سؤال بردهاند. ارتش اسرائیل نیز ادعاهای مطرحشده در مستند را رد کرده و گفته است هویت و سوابق منابع ناشناس فیلم قابل راستیآزمایی نیست.
در مقابل، سازندگان «نازا» بر اعتبار روایتهای ارائهشده در فیلم تأکید کردهاند. این مستند ادامه همکاری آبراهام و سزور پس از فیلم «سرزمین دیگری نیست» است؛ اثری که این دو فیلمساز به همراه باسل عدرا و حمدان بلال برای آن در سال ۲۰۲۵ جایزه اسکار بهترین مستند را دریافت کردند.
واکنش به «نازا» تنها به مقامهای اسرائیلی محدود نمانده و این فیلم در سطح بینالمللی نیز بحثهایی درباره آزادی بیان، روزنامهنگاری، امنیت ملی و نحوه بازنمایی جنگ غزه ایجاد کرده است. در همین حال، گزارشهایی از انتقاد نهادهای حقوق بشری و سینمایی نسبت به تهدیدهای مطرحشده علیه سازندگان فیلم منتشر شده است.
«نازا» در شرایطی راهی اکران آمریکا میشود که همزمان، واکنشهای سیاسی و رسانهای به محتوای آن در اسرائیل ادامه دارد و فیلم به یکی از آثار بحثبرانگیز جشنواره ونیز ۲۰۲۶ تبدیل شده است.
